عصری نو– تحقیقات نشان میدهد که با وجود اینکه سیگار کشیدن اصلیترین عامل خطر ابتلا به سرطان ریه است، بسیاری از افرادی که هرگز سیگار نکشیدهاند نیز به این بیماری مبتلا میشوند.
به گزارش عصری نو به نقل از indiatimes، تحقیقات نشان میدهد که با وجود اینکه سیگار کشیدن اصلیترین عامل خطر ابتلا به سرطان ریه است، بسیاری از افرادی که هرگز سیگار نکشیدهاند نیز به این بیماری مبتلا میشوند. در واقع، ۱۰ تا ۳۰ درصد موارد سرطان ریه در افرادی رخ میدهد که هیچگاه سیگار نکشیدهاند. این موضوع برای بسیاری نگرانکننده و غیرمنتظره است. در سالهای اخیر چندین عامل مهم که منجر به بروز سرطان ریه در افراد غیرسیگاری میشوند شناسایی شدهاند. در ادامه ۵ دلیل اصلی و راههای پیشگیری را معرفی میکنیم:
۱. قرار گرفتن در معرض گاز رادون
رادون یک گاز بیرنگ و بیبو است که بهطور طبیعی از تجزیه اورانیوم در خاک و سنگها آزاد میشود. این گاز میتواند از طریق ترکهای کف و دیوارها وارد منازل شود، بهویژه در ساختمانهایی که روی خاکهای خاص قرار دارند.قرار گرفتن طولانیمدت در معرض رادون میتواند به آسیب سلولهای ریه و در نهایت سرطان منجر شود. در آمریکا سالانه حدود ۲۱ هزار مرگ ناشی از سرطان ریه به دلیل مواجهه با رادون رخ میدهد.
راهکار: با استفاده از کیتهای تست مخصوص، میزان رادون خانه را بررسی کرده و در صورت بالا بودن سطح آن، اقدامات کاهشدهنده انجام دهید.
۲. دود دستدوم سیگار (دود غیرمستقیم)
دود دستدوم به معنای استنشاق دود حاصل از سیگار، سیگار برگ یا پیپ دیگران است. قرار گرفتن مداوم در معرض این دود، حتی اگر خودتان سیگار نکشید، باعث ورود مواد شیمیایی خطرناک به ریهها میشود.محیطهای بسته مانند خانه، خودرو و محل کار خطر بیشتری دارند زیرا دود در این مکانها جمع میشود. همسران و فرزندان افرادی که سیگار میکشند، بیش از دیگران در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه قرار دارند.
راهکار: خانه و محیط زندگی خود را کاملاً بدون دود نگه دارید.
۳. آلودگی هوا
آلودگی ناشی از خودروها، کارخانهها، نیروگاهها و سوختهای فسیلی یکی دیگر از دلایل مهم است. ذرات ریز و گازهای سمی موجود در هوا میتوانند به بافت ریه آسیب بزنند و باعث جهشهای ژنتیکی شوند.در کشورهای در حال توسعه، استفاده از سوختهای جامد مانند چوب، زغال و کود حیوانی برای پختوپز در خانههای با تهویه نامناسب، خطر آلودگی هوای داخل خانه را افزایش میدهد.
راهکار: در هوای آلوده تا حد امکان در محیط بیرون کمتر بمانید و از ماسکهای محافظ استفاده کنید. در خانه نیز از سوختهای تمیز و تهویه مناسب بهره ببرید.
۴. مواجهه با مواد سرطانزا در محیط کار و زندگی
بسیاری از افراد در محیط کار با مواد شیمیایی سرطانزا مواجه میشوند. بهعنوان مثال، آزبست (پنبه نسوز) که در صنعت ساختمان استفاده میشود، میتواند به شدت به ریهها آسیب بزند. تماس مداوم با موادی مانند بنزن، دود گازوئیل و فلزات سنگین نیز خطر ابتلا را افزایش میدهد.
راهکار: اگر در محیطهایی مانند معدن، کارخانه یا کارگاههای ساختمانی فعالیت میکنید، حتماً از تجهیزات ایمنی استفاده کرده و دستورالعملهای بهداشتی را رعایت کنید.
۵. عوامل ژنتیکی و جهشهای سلولی
سرطان ریه تنها به عوامل محیطی محدود نمیشود. در برخی افراد، تغییرات ژنتیکی باعث رشد غیرقابلکنترل سلولهای ریه میشود. تحقیقات نشان میدهد که بیماران غیرسیگاری مبتلا به سرطان ریه بیشتر دارای جهش ژن EGFR هستند. این جهشها در زنان و افراد با تبار آسیایی شیوع بیشتری دارد.
این یافتهها به دانشمندان کمک کرده است تا درمانهای هدفمندتری را توسعه دهند که باعث افزایش شانس بقا در بیماران میشود.
چگونه از خود محافظت کنیم؟
خانه خود را بهطور دورهای برای وجود گاز رادون بررسی کنید.
از قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران خودداری کنید.
در روزهای آلوده کمتر در فضای باز بمانید و از ماسک استفاده کنید.
از سوختهای تمیز برای پختوپز استفاده کرده و تهویه مناسب را فراموش نکنید.
اگر در محیطهای دارای مواد خطرناک کار میکنید، از تجهیزات ایمنی استفاده کنید.
افرادی که سابقه خانوادگی سرطان ریه دارند یا در گروههای پرخطر قرار میگیرند، باید بهطور منظم چکاپ پزشکی انجام دهند.
