پایگاه خبری عصری نو گزارش میدهد:
در روزگاری که مسائل زیستمحیطی در رأس اولویتهای جهانی قرار گرفتهاند و پایداری به ضرورتی اجتنابناپذیر بدل شده است، صنعت نفت که همواره بهعنوان یکی از بزرگترین منابع آلایندگی شناخته میشد، اکنون در تلاش برای تغییر چهره خود است. شرکت اکسیدنتال پترولیوم (Occidental Petroleum یا Oxy)، یکی از بزرگترین فعالان نفتی ایالات متحده، با بهرهگیری از هوش مصنوعی، فناوری جذب مستقیم دیاکسید کربن از هوا و تکنیکهای پیشرفته بازیابی نفت، در حال بازتعریف آیندهای کمکربن برای این صنعت قدیمی اما حیاتی است.
زمانی برای پوستاندازی صنعت نفت
در حالیکه تقاضا برای انرژی پایدار و نگرانیهای محیطزیستی به اوج رسیده، شرکتهایی مانند Oxy در جستوجوی روشهایی نوآورانه برای ادامه فعالیتهای نفتی در چارچوب اصول زیستمحیطی هستند. Oxy با ترکیب فناوریهای مدرن مانند هوش مصنوعی، جذب مستقیم کربن (DAC) و تکنیک تزریق CO₂ برای استخراج نفت، الگویی تازه برای بازیگران جهانی این صنعت ترسیم کرده است.
هوش مصنوعی و انقلاب در استخراج منابع زیرزمینی
در حوضه نفتخیز پرمین در غرب تگزاس، جایی که برخی میادین به پایان عمر خود نزدیک شدهاند، هنوز میلیاردها بشکه نفت در دل زمین پنهان مانده است. راهکار مهندسان برای بازیابی این منابع، بهرهگیری از هوش مصنوعی و فناوریهایی چون دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins) است. این مدلهای مجازی که با اطلاعات میلیونها حسگر تغذیه میشوند، امکان شبیهسازی دقیق رفتار نفت و گاز را فراهم میکنند.
به گفته ویکی هولاب، مدیرعامل Oxy، استفاده از این فناوری پیشرفته به مهندسان کمک میکند تا بهینهترین روشهای تزریق CO₂ را طراحی کرده و میزان برداشت از چاهها را با کمترین تأثیر زیستمحیطی افزایش دهند.
کربن؛ یک گاز، دو نگاه متفاوت
دیاکسید کربن (CO₂) که معمولاً بهعنوان یکی از عوامل اصلی گرمشدن زمین شناخته میشود، در این فرآیند بهعنوان یک ابزار کلیدی بهکار گرفته شده است. در روش تزریق CO₂، این گاز پس از ورود به مخازن زیرزمینی، جایگزین نفت شده و در دل زمین به دام میافتد. نتیجه این فرایند، تولید نفتی است که به گفته مدیرعامل Oxy، از لحاظ خالص، فاقد اثرات کربنی مخرب است.
اما چالش اصلی، دسترسی به منابع غلیظ و مقرونبهصرفه CO₂ است. Oxy سالها این گاز را از منابع زیرزمینی از طریق شرکت کیندر مورگان تأمین میکرد، ولی این روش هم از منظر زیستمحیطی و هم اقتصادی توجیهپذیر نیست.
سرمایهگذاری جسورانه در فناوری جذب مستقیم هوا (DAC)
پاسخ Oxy به این چالش، سرمایهگذاری هنگفت در فناوری جذب مستقیم کربن از هوای آزاد بوده است. در تابستان پیش رو، کارخانهای ۵۵۰ میلیون دلاری در نزدیکی اودسا، تگزاس، راهاندازی خواهد شد. این پروژه که با مشارکت شرکت سرمایهگذاری بلکراک اجرا میشود، سالانه قادر به جذب ۲۵۰ هزار تن CO₂ از جو خواهد بود.
در سال ۲۰۲۳، Oxy برای تقویت این مسیر، استارتاپ کانادایی «Carbon Engineering» را خریداری کرد. این شرکت با بهرهگیری از هیدروکسید پتاسیم، فرآیند جذب شیمیایی CO₂ از هوا را با کارایی بالا انجام میدهد. نکته جالب اینجاست که Oxy خود بزرگترین تولیدکننده هیدروکسید پتاسیم در آمریکاست و این همافزایی میتواند برگ برندهای در تحقق اهداف محیطزیستیاش باشد.
تقابل سیاستگذاری و اقتصاد در مسیر سبز
با وجود نوآوریهای بزرگ، موفقیت پروژههای جذب کربن بدون حمایت دولت فدرال ممکن نیست. طبق قانون «کاهش تورم» مصوب ۲۰۲۲، به ازای هر تن CO₂ که بهطور دائمی ذخیره میشود، دولت تا ۱۸۰ دلار اعتبار مالیاتی اعطا میکند. اما اگر همین CO₂ برای استخراج نفت استفاده شود، این رقم تنها ۱۳۵ دلار است. هولاب این تفاوت را ناعادلانه میداند و معتقد است استفاده از CO₂ برای تولید نفت کمکربن باید همانند سایر روشهای ذخیرهسازی تشویق شود.
او در اینباره میگوید:
«تولید نفت با اثر خالص کربن صفر، بهتر از تزریق آن به مخازن نمکی است. نباید بابت استفاده از CO₂ در فرآیندهای استخراج تنبیه مالیاتی شویم.»
ورود وارن بافت و نقشه سرمایهگذاران بزرگ
نام وارن بافت، میلیاردر مشهور و مدیر شرکت برکشایر هاتاوی، به عنوان یکی از مهمترین سهامداران Oxy نیز در میان است. برکشایر اکنون مالک بیش از یکسوم سهام این شرکت است و امکان خرید ۸۴ میلیون سهم دیگر را با قیمت تضمینی ۵۹.۶۲ دلار دارد؛ قیمتی بسیار بالاتر از ارزش فعلی سهام Oxy که حدود ۴۰ دلار است.
در صورتی که بافت تصمیم به خرید کل شرکت بگیرد، این اقدام میتواند مسیر توسعه فناوریهای سبز در صنعت نفت را شتاب بیشتری ببخشد. هولاب درباره این احتمال میگوید: «این واقعاً شبیه به یک رویاست که دارد به واقعیت تبدیل میشود.»
اکسیدنتال پترولیوم با ترکیب هوش مصنوعی، فناوری جذب کربن و بازیابی پیشرفته نفت، در حال ساختن الگویی است که میتواند تولید نفت را از یک تهدید زیستمحیطی به یک فرصت برای حذف کربن بدل کند. اگر دولت آمریکا همچنان از این مسیر حمایت کند و سرمایهگذارانی همچون وارن بافت در کنار آن باقی بمانند، آیندهای درخشان در افق صنعت نفت خواهد درخشید؛ آیندهای که در آن دیگر نیازی به انتخاب میان انرژی و محیطزیست نیست.
منبع: تجارت نیوز
