عصری نو | سلامت_ اظهارات اخیر مدیرکل تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو درباره تعداد دستگاههای MRI در تهران، واکنشهایی را در میان کارشناسان حوزه سلامت برانگیخته است. وی اعلام کرده بود که تعداد دستگاههای MRI اضافه شده در تهران طی پنج سال گذشته معادل کل دستگاههای موجود در انگلستان است؛ ادعایی که با برخی آمارهای منتشرشده همخوانی ندارد.
بررسی دادههای موجود نشان میدهد براساس آخرین آمارهای منتشرشده، حدود ۶۵۶ دستگاه MRI در مراکز درمانی انگلستان فعال است. در مقابل، آمار رسمی و بهروزی از تعداد دستگاههای MRI در تهران یا حتی کل ایران به صورت عمومی منتشر نشده است.
با این حال، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، آذرماه سال ۱۴۰۴ در یکی از نشستهای مجلس اعلام کرده بود که به ازای هر ۲۵۰ هزار نفر جمعیت در کشور، یک دستگاه MRI وجود دارد. با در نظر گرفتن جمعیت حدود ۸۶ میلیون و ۵۰۰ هزار نفری ایران، این نسبت نشان میدهد تعداد دستگاههای MRI در سراسر کشور حدود ۳۴۶ دستگاه برآورد میشود.
اگر این آمار مبنا قرار گیرد، تعداد کل دستگاههای MRI ایران تقریباً نصف تعداد دستگاههای فعال در انگلستان خواهد بود؛ موضوعی که پرسشهایی درباره اظهارات اخیر مدیرکل تجهیزات پزشکی ایجاد کرده است.
ضرورت انتشار آمار شفاف
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند نبود بانک اطلاعاتی عمومی و شفاف درباره تجهیزات پزشکی، زمینه بروز اختلاف در آمارها و برداشتهای متفاوت را فراهم میکند. به اعتقاد آنها، انتشار منظم اطلاعات مربوط به تعداد و پراکندگی تجهیزات تشخیصی مانند MRI میتواند علاوه بر افزایش شفافیت، مبنای دقیقتری برای برنامهریزی و سیاستگذاری در حوزه سلامت باشد.
مقایسهای که نیازمند دقت بیشتر است
نکته قابل توجه دیگر، انتخاب انگلستان به عنوان مبنای مقایسه است. کارشناسان یادآور میشوند که این کشور از نظر سرانه دستگاههای MRI نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی وضعیت مطلوبی ندارد و مقایسه تعداد تجهیزات پزشکی بدون در نظر گرفتن شاخصهایی مانند جمعیت، توزیع جغرافیایی، میزان دسترسی بیماران و استانداردهای بینالمللی، نمیتواند تصویر دقیقی از وضعیت نظام سلامت ارائه دهد.
اهمیت تجهیزات تصویربرداری
دستگاههای MRI از مهمترین تجهیزات تشخیصی در حوزه پزشکی محسوب میشوند و نقش مهمی در تشخیص بیماریهای مغز و اعصاب، ستون فقرات، مفاصل، قلب و بسیاری از بیماریهای داخلی دارند. از این رو، اطلاعرسانی دقیق درباره ظرفیت موجود و برنامه توسعه این تجهیزات، برای نظام سلامت و همچنین افکار عمومی اهمیت ویژهای دارد.
اظهارات مطرحشده درباره تعداد دستگاههای MRI در تهران، بار دیگر ضرورت انتشار آمارهای رسمی و شفاف در حوزه تجهیزات پزشکی را یادآوری میکند. تا زمانی که اطلاعات دقیق و قابل استناد درباره تعداد این دستگاهها در استانها منتشر نشود، قضاوت درباره مقایسه ایران با سایر کشورها یا ارزیابی میزان دسترسی مردم به خدمات تصویربرداری با ابهام همراه خواهد بود.
