پایگاه خبری عصری نو گزارش میدهد:
به گزارش عصری نو، تیمور رحمانی عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران در چهاردهمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران که پیش از ظهر امروز در مرکز همایشهای صداوسیما برگزار شد اظهار کرد: سازمان مالیاتی و بانک مرکزی هر دو در ایران به گونهای در حال مالیاتسِتاتی هستند.
وی افزود: ما زمانی دولت به معنای مدرن نداشتیم و والیان ایالات خراج میگرفتند بعد از تشکیل دولت مدرن که همزمان با سرازیر شدن درآمدهای نفتی به کشور بود، هزینههای دولت به تدریج افزایش یافت و با درآمدهای نفتی، احساس نیاز به درآمدهای مالیاتی نداشت.
استاد اقتصاد دانشگاه افزود: زمانی رسید که درآمدهای نفتی کفاف هزینهها را نمیداد و دولت به این نتیجه رسید که مالیات تورمی بگیرد و از سال ۱۳۵۰ تا کنون در حال اخذ مالیات تورمی هستیم اما چون درآمدهای نفتی بوده، مالیات تورمی قابل تحمل بوده است.
وی با بیان اینکه خلق پول منشأ مالیات تورمی بوده گفت: رشد تورم به تدریج آسیبهایش بیشتر میشود دولت به این فکر افتاد کاری بکند؛ همزمان با کاهش درآمد نفت، تحریمها بیشتر شد و دولت بعد از یک قرن مجبور شد به اخذ مالیات متعارف برگردد.
رحمانی ادامه داد: من با سازمان مالیاتی آمریکا آشنایی دارم آنها میگوید هر چه کنگره تصویب کند من هم اجرا میکنم اما در ایران سازمان مالیاتی نقش آشکار در نظام مالیاتی دارد و می طلبد در ادامه مسیر هم به موضوع توجه بیشتری کند، درآمد نفت دیگر در آینده اقتصاد ایران نمیتواند کاری کند حتی تحریمها هم برداشته شود دیگر به دوران درآمدهای سرشار نفتی برنمیگردیم لذا دولت مجبور است در مالیاتهای متعارف فشار بیشتری وارد کند مثلا در مالیات بر عایدی سرمایه به دلیل فشار بر دولت این پایه مالیاتی ایجاد شد یا اینکه مالیات بر مجموع درآمد زمانی بوده و حذف شد اما دولت الان میبیند نیاز به آن دارد، از سوی دیگر مالیاتهای متعارف وقتی از حدی بیشتر شود، فشار وارد میکند و عوارض دارد و اختلالزاست لذا باید وزارت اقتصاد و سازمان مالیاتی به این نکته توجه کند که مالیاتسِتاتی گنج بیپایان نیست و باید اقتصاد را بزرگ کنیم تا برای دولت درآمد ایجاد کند بنابراین دولت باید در بخش هزینههای خود فکری کند.
مدرس دانشگاه تهران بیان کرد: اگر قرار است تامین مالی دولت روی مالیاتسِتاتی سوار شود باید حدی باشد که اعتراضهای اجتماعی ایجاد نکند.
وحید ماجد معاون برنامهریزی و سیاستگذاری اقتصادی وزارت اقتصاد در چهاردهمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران اظهار کرد: این همایش فراهم آورنده بررسی علمی و متناسب با نیازهای روز در حوزه مالی و مالیاتی است.
وی ادامه داد: دستیابی به سطح کتابی از رشد اقتصادی و ثبات اقتصاد کلان و بهبود محیط کسب و کار و ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاری برای تولید در گروی اتخاذ سیاستهای مالی و مالیاتی مناسب است.
ماجد بیان کرد: نباید نقش تثبیتی و تخصیصی و توزیعی نظام مالیاتی را فراموش کنیم در حالی که بر تحقق درآمدهای مالیاتی دولت متعهد و معتقد به تحقق عدالت عمودی و افقی هستیم. اینکه ابزارهای سیاستی در اختیار سیاستمدار باشد و بتواند با اجرای آنها به سمت تولید سوق دهد، در این صورت است که میگوییم در تحقق عدالت موفق بوده است.
ماجد اضافه کرد: یکی از موفقیت های ما افزایش سهم مالیات در جی دی پی است و ۸ درصد است و به متوسط دنیا نزدیک شده؛ ۷۰ درصد هزینههای جاری دولت از محل مالیات تامین میشود اما آیا هر افزایش سهم مالیاتی به جی دی پی ستودنی است؟ پاسخ این است که اگر در راستای رضایت شهروندان و افزایش کیفیت کالاهای عمومی باشد، موفق است.
معاون وزیر اقتصاد گفت: در وزارت اقتصاد دنبال تامین منابع پایدار دولت از محل مالیات بود و دیگر اینکه فشار مالیاتی از محل تولید نباشد و هزینههای تولید را افزایش ندهد. با همکاری سازمان امور مالیاتی و سازمان بورس توانستیم بخشهای تولیدی را نسبت به آنچه در بخش های عمومی دولت بود، حمایت کنیم همچنین دنبال کاهش فعالیتهای سوداگرانه و افزایش انگیزه تولید با ایجاد مالیات بر عایدی سرمایه یا سی جی تی هستیم تا منابع در اختیار مردم به سمت فعالیتهای مولد برود.
این مقام مسئول در وزارت اقتصاد پایه دیگر مالیاتی را مالیات بر مجموع درآمد اشخاص عنوان و تصریح کرد: رییس جمهور موضوع دیگری که بر آن اصرار دارد، اجرای ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم است که بر هوشمندسازی فعالیت های سازمان مالیاتی و سادهسازی صدور برگههای مالیاتی و تکمیل دادههای پایگاه مالیات تاکید دارد؛ استقرار نظام مالیاتی کارآ موجب رشد اقتصادی خواهد بود.
از نفت تا مالیات؛ روایت یک چرخش تاریخی در تأمین هزینههای دولت
به گزارش عصری نو سید محمدهادی سبحانیان در چهاردهمین همایش سیاستهای مالی و مالیاتی ایران گفت: توقعی که از نظام مالیاتی هست تامین منابع پایدار برای هزینههای جاری کشور است اما به توجه به درآمدهای بالای نفتی، دههها بود که این اتفاق نمیافتاد در سنوات اخیر این اتفاق رقم خورده است؛ سهم مالیات در نسبتهای مختلف معرف کاهش وابستگی به بودجه است که نشان میدهد در این زمینه اقدامات خوبی رقم خورده است.
وی با اشاره به مشکلاتی مانند ناترازی انرژی یا تعطیلی بانکها و .. در سال گذشته گفت با این حال ۱۲۲۹ همت منابع مالیاتی تجهیز کردیم که در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۰۵ همت بود و در ۴ سال رشد ۴ برابری داشتیم؛ در نسبت مالیات به جی دی پی سال ۱۴۰۰ حدود ۵.۷ بودیم در سال گذشته به ۸.۳ درصد رسیدیم در دو سال گذشته نزدیک ۵۰ درصد تامین بودجه از مالیات بود اما در سال گذشته نزدیک ۷۰ درصد هزینههای جاری دولت از مالیات تأمین شد و بیش از رشد اقتصادی و میزان تورم مالیات اخذ شده است.
معاون وزیر اقتصاد گفت: عمده منابع شهرداری ها و دهیاریها را هم سازمان مالیاتی تامین میکند و پول آن را مردم از این کانال می دهند ۴۸ همت در سال ۱۴۰ به شهرداریها داده شد ولی در سال گذشته ۲۴۴ همت بود همچنین در سال گذشته ۷ همت استرداد مالیاتی داشتیم.
درآمدهای مالیاتی به پیر به پیغمبر صرف امور اجرای و اساسی کشور میشود؛ یک سال تلاش کردیم تا بخش اندکی که به عنوان مالیات اصناف و مشاغل از اشخاص حقیقی اخذ میشود خودشان تصمیم بگیرند در کجا هزینه شود. مالیات اصناف و مشاغل سهم ناچیزی در مالیات دارد اما آثار این کار بسیار مثبت بود و ارزش معنوی آن دهها برابر ارزش مادی آن بود مردم خودشان میگویند خانه بهداشت یا راه روستایی یا مدرسه ساخته شود ۳۶۱ هزار مؤدی در این طرح مشارکت کردند و ۲ هزار پروژه مانند پروژههای زیرساختی، مدرسهسازی، پروژههای بهداشت و درمان و آموزش عالی بخشی از این طرح نشاندار کردن بود. امسال هم امیدوارم شاهد توسعه این موضوع باشیم.
سبحانیان ادامه داد: با تاکید رییس جمهور بر اتکای نظام مالیاتی بر دادهها، سرعت اصلاح نظام مالیاتی خوب بوده است نظام مالیاتی ما اگرچه در تدوین لایحه ها اثرگذار است اما موارد متعددی میتوان مثال زد که هم در جهت بهبود لوایح دولت موثر بوده است؛ قانون سامانههای فروشگاهی اقدام بسیار خوبی بود لایحه مالیات بر مجموع درآمد هم در مجلس در حال بررسی است. در تدوین لایحه مالیات بر مجموع و نیز مالیات بر عایدی، نگاه درآمدی نداشتم و معتقدیم نظام مالیاتسِتاتی ما که منبع محور است ایراد دارد و باید فردمحور یا خانوار محور باشد.
وی خاطرنشان کرد: نظام مالیاتی نباید نگاه درآمدی داشته باشد و قطعا در جایی به مشکل خواهیم خورد باید به جای مالیاتسِتاتی از منابع مختلف که بعضا با فشارهای مختلف معافیت مالیاتی میگیرند و ما با این موضوع معافیت ها مشکل جدی داریم، باید از سوداگری در مسکن و ارز و … مالیات بگیریم.
وی درباره معافیت های مالیاتی گفت: ما با معافیت ها مشکلی نداریم و قطعا برای ایجاد انگیزه باید اتفاق بیفتد اما سوال این است که چه کسی میتواند ادعا کند که معافیت های مالیاتی ما اثربخش یا هدفمند بوده است؟ اخیرا مرکز پژوهشهای مجلس در خصوص معافیت های مالیاتی گزارشی منتشر کرده است در این گزارش مشخص شده که علی رغم اینکه نرخ مالیاتی کشور ۲۵ درصد است اما نرخ موثر مالیاتی حدود ۷ درصد است سدکهای بالا نرخ موثر مالیاتی آنها در رده یک تا ۲ درصد بوده است شرکتهای بسیار بزرگتر نرخ موثر مالیاتی آنها یک تا دو درصد بوده است.
سبحانیان اظهار کرد: یکی از بهره برداران اصلی از پایگاه اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی است اما باور رییسجمهور این است که حکمرانی کشور داده محور باشد با استفاده از این اطلاعات افزایش تمکین مالیاتی است و با این کار اصطکاک میان سازمان و مودیان کاهش مییابد. علی رغم کاهش ۷ درصد مالیات تولید، میزان مالیات ابرازی مودیان ۳ برابر شده است در بخش مالیات از حقیقی ها هم رشد بسیار خوبی داریم.
وی خاطر نشان کرد: با سرعت بسیار زیادی به سمت مالیاتسِتاتی سیستمی و کاهش مداخلات انسانی در حرکتیم حتی در فاز تشخیص مالیات هم به سمتی رفتهایم که فاز انسانی به حداقل برسد مالیات املاک و مستغلات سال گذشته ۹۰ درصد انسانی بود اما امسال ۱۰۰ درصد سیستمی شده است آن هم در شرایطی که یک میلیون پرونده در این بخش داشتهایم در حوزه مالیات اصناف هم سال گذشته ۸۰ درصد سیستمی بود در حالی که سال قبل از آن ۵۰ درصد سیستمی و در سال ۱۴۰۱ نزدیک ۹۰ درصد انسانی بود.
رییس کل سازمان امور مالیاتی بیان کرد: ۹۰ درصد پروندههای مالیاتی اصناف را سیستمی جمعبندی میکنیم حتی اگر اظهارنامه پر نکنند. در نظام مالیاتی بر ازش افزوده که معتقدم بسیاری از مردم و مسئولان با آن مخالفند و میگویند مگر از حقوق ما مالیات نمیگیرد دیگر مالیات بر ارزش افزوده چیست؟ بسیاری از مسئولان ما هنوز فلسفه مالیات ارزش افزوده را نمیدانند در این نظام مالیاتی چالش داشتیم و آن بر اساس فاکتور محاسبه میشد اما در قانون پایانههای فروشگاهی اصل بر صحت اظهارنامه مودی است و با این قانون شاهد تحولات چشمگیر هستیم البته حتما اشکالاتی هست اما در یک مسیر تحولی کار به خوبی در حال پیشرفت است باید افرادی که وارد این نظام مالیاتی شدهاند تشویق شوند سال گذشته برای اولین بار ۱۰۰ هزار اظهارنامه مالیات ارزش افزوده را بدون بررسی، قطعی کردیم برخی از آنها ۱۰ سال بود که پروندهشان مانده بود قانون پایانههای فروشگاهی باید سال ۱۴۰۰ اجرایی میشد اما از سال گذشته که اجرا شد با استقبال خوبی روبرو شد در دوره ۴ (زمستان) سال ۱۴۰۳ بیش از دو و نیم میلیارد صورتحساب الکترونیک در سامانه پایانههای فروشگاهی دریافت کردیم نهایتا در سامانه پایانههای فروشگاهی مقرر شد تمام کالاهای مشمول مالیات بر ارزش افزوده نرخ گذاری شود و بر اساس آن مالیات از صورتحسابهای الکترونیک دریافت شود که در انتهای پارسال بیش از ۳ میلیون کالا و خدمات شناسایی و نرخ گذاری شد که کار بسیار پیچیدهای بود؛ برخی کالاها منحصر به فرد و مخصوص اتاق عمل بیمارستان بود.
سبحانیان تصریح کرد: مرتبا جلسات متعددی که با کارآفرینان و صاحبان کسب و کارهای مختلف برگزار میکنیم.
