عصری نو-به نقل از prevention، تحقیقات جدیدی اثرات غذاهای فوقفرآوریشده را بر کاهش وزن و سلامت روده بررسی کردهاند. در این مطالعه، دو نوع رژیم غذایی “سالم” با پروفایلهای تغذیهای مشابه مقایسه شدهاند. نتایج نشان میدهد که رژیم غذایی با حداقل فرآوری، دو برابر بیشتر باعث کاهش وزن شده و ناراحتیهای گوارشی کمتری ایجاد میکند.
تحقیقات پیشین نشان دادهاند که غذاهای فوقفرآوریشده با بیماریهای مختلفی مانند دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، سرطان روده بزرگ و ریه، و حتی مرگ زودرس مرتبط هستند. مطالعه جدیدی که در مجله Nature Medicine منتشر شده، تأثیر این نوع غذاها را بر کاهش وزن و سلامت روده، حتی در شرایطی که غذاها به عنوان “سالم” طبقهبندی شدهاند، مورد بررسی قرار داده است.
در این مطالعه، ۵۵ بزرگسال تحت نظر قرار گرفتند و در دو دوره متفاوت، رژیم غذایی فوقفرآوریشده و رژیم غذایی حداقل فرآوریشده را تجربه کردند. هر دو رژیم طبق راهنمای تغذیهای انگلستان (Eat Well Guide) طراحی شده بود که مصرف کم چربیهای اشباع، قند و نمک و تاکید بر پنج وعده میوه و سبزیجات روزانه را توصیه میکند. کالری، مواد مغذی و میزان سیری هر دو رژیم مشابه بود و شرکتکنندگان آموزشهای لازم برای آمادهسازی غذاها را دریافت کردند.
نتایج کلیدی
- کاهش وزن: شرکتکنندگانی که رژیم غذایی حداقل فرآوریشده داشتند، به طور متوسط ۲٪ از وزن بدن خود را در ۸ هفته کاهش دادند، در حالی که کاهش وزن در رژیم فوقفرآوریشده حدود ۱٪ بود.
- کاهش وزن در رژیم حداقل فرآوریشده عمدتاً از چربی بدن بود، نه از عضله، که نشانهای از تغییر سالمتر و پایدارتر است.
- شرکتکنندگان در رژیم حداقل فرآوریشده تمایل و هوسهای غذایی کمتری داشتند و کنترل بیشتری روی غذا خوردن خود احساس کردند.
- افرادی که رژیم فوقفرآوریشده داشتند، مشکلاتی مانند یبوست، خستگی، مشکلات خواب، عفونتها، رفلاکس و سوءهاضمه را بیشتر گزارش کردند.
- هر دو رژیم باعث بهبود در آزمایشهای خون شدند، اما رژیم حداقل فرآوریشده تأثیر مثبت بیشتری روی قند خون و تریگلیسیرید داشت.
متخصصین تغذیه مانند مدیسون ریدر، میگویند که نوع پردازش غذا میتواند متابولیسم، تنظیم اشتها و سلامت کلی بدن را تحت تأثیر قرار دهد، حتی اگر ارزش تغذیهای مشابه باشد. غذاهای حداقل فرآوریشده معمولاً پروتئین و فیبر بیشتری دارند، دیرتر هضم میشوند و احساس سیری بیشتری ایجاد میکنند که به کاهش طبیعی مصرف کالری کمک میکند.
جنیفر پالین، متخصص تغذیه، میگوید غذاهای فوقفرآوریشده ممکن است از راههای دیگری علاوه بر کالری، به کاهش وزن آسیب برسانند؛ مثلاً با تأثیر بر مسیرهای پاداش و هضم.
تأثیر غذاهای فوقفرآوریشده بر سلامت کلی
غذاهای فوقفرآوریشده با افزایش خطر بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و افسردگی مرتبط هستند، حتی اگر وزن فرد تغییر نکند. این غذاها معمولاً حاوی قندهای اضافه، غلات تصفیه شده، چربیهای ناسالم و افزودنیهایی هستند که التهاب را افزایش داده، سلامت روده را مختل کرده و کنترل قند خون را دشوار میکنند.
چگونه مصرف غذاهای فوقفرآوریشده را کاهش دهیم؟
- به دورهای فروشگاههای مواد غذایی سر بزنید که معمولاً شامل میوه، سبزی، لبنیات و پروتئینهای تازه است.
- فهرست مواد تشکیلدهنده را بخوانید و محصولات با مواد کمتر و قابل شناسایی را انتخاب کنید.
- تنقلات بستهبندی شده را با میوه، مغزها، تخممرغ آبپز یا ماست ساده جایگزین کنید.
- چند وعده غذایی ساده را از قبل آماده کنید تا همیشه گزینه سالم دم دست باشد.
- به جای تمرکز بر غذاهایی که باید حذف شوند، به افزودن سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و پروتئینهای سالم بپردازید.
- به علائمی که غذاهای فرآوریشده ایجاد میکنند توجه کنید تا بهتر بتوانید رژیم غذایی سالمتری داشته باشید.
