عصری نو- با وجود وعدههای مکرر برخی نمایندگان مجلس در خصوص ساماندهی وضعیت بیمهای رانندگان تاکسیهای اینترنتی، طرح مربوط به این موضوع از صحن علنی مجلس خارج شده و همچنان بلاتکلیف باقی مانده است.
سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، در گفتوگویی با اشاره به اهمیت بیمه برای رانندگان فعال در پلتفرمهای حملونقل آنلاین، خواستار الزام شرکتهای پلتفرمی به پرداخت بیمه برای رانندگان خود شد. وی افزود: «حق بیمه برای این قشر از شاغلان نباید به موضوعی انتخاباتی و شعاری تبدیل شود.»
آمارهای قابل تأمل از فعالیت رانندگان
بر اساس اظهارات گلپور، فقط در یکی از پلتفرمهای فعال در کشور، پنج هزار راننده ثابت بهصورت رسمی معرفی شدهاند که ماهانه نزدیک به ۱۹۶ هزار ساعت مشغول به کار هستند. این در حالی است که طبق آمار نصب این اپلیکیشن از یک درگاه رسمی، بیش از ۱۰ میلیون کاربر به عنوان راننده در سیستم ثبتنام کردهاند. به گفته وی، آمار واقعی تعداد رانندگان بسیار فراتر از آمار رسمی اعلامشده است.
گلپور تأکید کرد: «بر اساس برآوردهای میدانی، ممکن است حدود ۱۱ میلیون نفر به صورت تماموقت یا پارهوقت در این حوزه فعالیت داشته باشند، اما بسیاری از آنان نه تحت پوشش بیمه هستند و نه از حمایتهای اجتماعی برخوردارند.»
مشکلات امنیتی و حقوقی
وی همچنین از نبود شفافیت در ثبت رانندگان در سامانههای دولتی مانند «سمات» و قطع سهمیه سوخت برخی رانندگان بهدلیل همین موضوع خبر داد. گلپور گفت: «این شرکتها حتی اطلاعات دقیق کاربران راننده خود را در اختیار نهادهای دولتی قرار نمیدهند، در نتیجه علاوه بر مشکل بیمه، مشکلاتی مانند قطع سهمیه سوخت نیز به وجود آمده است.»
از دیگر مشکلات مطرحشده، عدم امنیت کافی برای رانندگان، بهویژه بانوان است. گلپور با ذکر نمونهای، توضیح داد که رانندگان نه از اطلاعات کافی درباره مسافر برخوردارند و نه ابزار مناسبی برای ارزیابی خطرات سفر در اختیار دارند.
نبود قرارداد و رابطه شفاف کارگر-کارفرما
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران همچنین به فقدان قرارداد کاری شفاف میان رانندگان و شرکتهای پلتفرمی اشاره کرد و افزود: «این رابطه نامشخص باعث شده رانندگان نه در قیمتگذاری، نه در شرایط کاری، و نه در ساختار تصمیمگیری پلتفرم نقشی داشته باشند.»
وی با مقایسهای با تجربه بینالمللی، پلتفرم اوبر را مثال زد که بر اساس رأی دادگاه عالی انگلستان، رانندگان آن کارمند محسوب میشوند و از مزایای رفاهی و خدمات درمانی گسترده برخوردارند.
مطالبه تشکلیابی و برخورد با تضییع حقوق
گلپور همچنین با انتقاد از ممانعت از ایجاد تشکل رانندگان پلتفرمی در استانهایی مانند تهران، خواستار حمایت نهادهای قانونی از شکلگیری نهادهای صنفی شد. او تصریح کرد: «در نبود تشکل، رانندگان امکان پیگیری مطالبات و دفاع از حقوق خود را ندارند.»
همچنین وی به مشکلات فنی مانند اختلال GPS و تأثیر آن بر عملکرد راننده اشاره کرد و گفت: «با بروز اختلال در سیستم، راننده نهتنها با مشکل در یافتن مسافر مواجه میشود، بلکه در صورت لغو سفر، جریمه نیز میشود. این مسئله به ضرر کامل رانندگان است.»
گلپور با اشاره به پیشنهاد سازمان تأمین اجتماعی مبنی بر اختصاص بخشی از کمیسیون پلتفرمها به پوشش بیمهای رانندگان، اظهار کرد: «دولت باید با الزام قانونی شرکتها را ملزم به پرداخت بیمه کند، نه اینکه طرح مهم حمایت از رانندگان را از دستور کار خارج کند.»
او در پایان با تأکید بر بیبرنامگی دولتها در خصوص سیاستهای رفاهی مرتبط با مشاغل غیررسمی، خواستار اجرای سیاستهای کلان ابلاغشده در حوزه تأمین اجتماعی شد.
