عصری نوـمحمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در کنگره سالیانه انجمن پزشکان عمومی ایران با تاکید بر جایگاه حیاتی پزشکان عمومی، گفت: محوریت پزشک عمومی در خط اول درمان و استقرار نظام ارجاع، شرط پایداری و کارآمدی نظام سلامت کشور است و بدون آن منابع و سرمایههای سلامت هدر میرود.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با قدردانی از برگزارکنندگان کنگره و انجمن پزشکان عمومی، جایگاه این انجمن را فراتر از مسائل صنفی دانست و تأکید کرد: انجمن پزشکان عمومی نماینده بزرگترین گروه حرفهای نظام پزشکی است و وظیفه دارد در مراجع تصمیمساز، از جمله مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی، با ارائه راهکارهای علمی و عملی، نقش فعال و اثرگذار ایفا کند.
وی با اشاره به اهمیت مهارتهای عملی پزشکان عمومی و پیشگیری از عوارض بیماریها، مثال دیابت را مطرح کرد: ارزیابی سادهای مانند گرفتن نبض پا و بررسی نوروپاتی در بیماران دیابتی میتواند از پیشرفت زخمها و آسیبهای جدی جلوگیری کند. بسیاری از بیماران متوجه نمیشوند که یک زخم کوچک در حال تبدیل شدن به مشکل شدید است. با یک خودمراقبتی ساده، میتوان زندگی آنها را نجات داد.
وزیر بهداشت همچنین درباره قوانین و ساختارهای حوزه سلامت گفت: قوانین موجود در حوزه خدمت پزشکان عمومی نیازمند اصلاح هستند. رویکرد ما باید از اجبار به سمت مشوقهای مالی و حرفهای برای خدمت در مناطق محروم تغییر کند. اصلاح قانون، شرط اثرگذاری واقعی و ماندگار آن است.
ظفرقندی درباره وضعیت نیروی انسانی نظام سلامت توضیح داد: بر اساس برنامه هفتم توسعه، نسبت پزشک به جمعیت باید ۲.۳ پزشک به ازای هر هزار نفر باشد. با احتساب پزشکان عمومی، متخصص و بیش از ۷۵ هزار دانشجوی پزشکی در حال تحصیل، عملاً از این شاخص عبور کردهایم. بنابراین، افزایش بیرویه ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی نه تنها ضرورتی ندارد، بلکه میتواند کیفیت آموزش و سلامت جامعه را تهدید کند.
وی بر ضرورت توجه به کیفیت آموزش، معیشت پزشکان و انگیزه آنها تاکید کرد و افزود: تمرکز امروز ما باید بر بهبود مهارتهای بالینی و عملی دانشجویان و پزشکان عمومی باشد تا از دوران تحصیل تا خدمت واقعی در جامعه، عملکردی مؤثر و لذتبخش داشته باشند.
وزیر بهداشت در ادامه به نقش انجمن پزشکان عمومی اشاره کرد و گفت: انجمن علاوه بر وظایف صنفی، باید مسائل فنی و ساختاری را در مراجع تصمیمگیر پیگیری کند و راهکار ارائه دهد. این انجمن میتواند نقش اثرگذار در اصلاح قوانین، تسهیل دسترسی مردم به خدمات و بهبود کیفیت خدمات پزشکی ایفا کند.
وی همچنین نظام ارجاع و پزشک خانواده را ستون اصلی نظام سلامت دانست و توضیح داد: در بسیاری از کشورها، بیش از ۹۰ درصد نیازهای درمانی مردم در سطح پزشک عمومی حل میشود و تنها درصد محدودی نیازمند ارجاع به سطوح تخصصی و فوقتخصصی هستند. بدون ساختار نظام ارجاع، منابع سلامت هدر میرود و کیفیت خدمات کاهش مییابد.
ظفرقندی با بیان تجربههای شخصی خود در آموزش پزشکی گفت: سالها در دانشگاه آموزش دادهام که چگونه در شرایط اورژانسی و تروما عمل کنند، از ایتیالاس تا مراقبتهای حیاتی در صحنه حادثه. اما مسئولیت اجتماعی پزشکان فراتر از درمان است؛ شامل پیشگیری، اصلاح ساختارها و هشدار درباره مسائل کلان سلامت مانند آلودگی هوا و تهدیدهای اجتماعی میشود.
وزیر بهداشت به مشکلات تأمین دارو و تجهیزات پزشکی نیز اشاره کرد و گفت: ما تمام تلاش خود را میکنیم تا از مسیرهای قانونی و جایگزین، دارو و مواد اولیه را تأمین کنیم و نیاز بیماران و مراکز درمانی را برآورده کنیم. انجمن پزشکان عمومی میتواند در این مسیر، با ارائه راهکارهای فنی و مشارکت فعال، نقش کلیدی ایفا کند.
وی به تعارض منافع و سیاست افزایش ظرفیت پزشکی پرداخت و تصریح کرد: اگر دانشجویان پزشکی بدون آموزش کافی وارد جامعه شوند، جان مردم در آینده به خطر خواهد افتاد. باید تمرکز بر کیفیت آموزش و توانمندسازی پزشکان عمومی باشد، نه افزایش کمی ظرفیتها.
ظفرقندی در پایان گفت: وزارت بهداشت آماده است با همکاری انجمن پزشکان عمومی و سازمان نظام پزشکی، اصلاح ساختار نظام ارجاع، ارتقای آموزش و توانمندسازی پزشکان و بهبود کیفیت خدمات سلامت را به پیش ببرد. این مسیر تنها با همافزایی همه ذینفعان و رعایت اصول علمی و حرفهای قابل تحقق است و پزشکان عمومی باید محور اصلی خدمترسانی در کشور باشند.
