عصری نو – برای بررسی آخرین وضعیت بازار مسکن و اجاره و چشمانداز ماههای پیش رو، گفتوگویی با دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران انجام دادیم؛ در این گفتوگو، روند افزایش هزینههای ساخت و اثر آن بر قیمت تمامشده مسکن، احتمال جهش یا ثبات نسبی قیمتها در صورت تقویت تولید و متعادل شدن عرضه و تقاضا، همچنین شرایط بازار اجاره در آستانه فصل نقلوانتقالات و ضرورت ورود جدیتر دولت و نظارت دقیق بر اجرای مقررات مورد بررسی قرار گرفت.
افزایش پیدرپی هزینههای ساخت، از رشد قیمت مصالح و نهادههای ساختمانی گرفته تا بالا رفتن دستمزدها، بار دیگر بازار مسکن را در مرکز توجه قرار داده است. با بالا رفتن قیمت تمامشده ساخت، حرکت قیمتها در بازار خریدوفروش نیز قابل پیشبینی است؛ اما همزمان این پرسش جدی مطرح میشود که آیا بازار در آستانه یک جهش تازه قرار دارد یا میتوان با تقویت سمت عرضه، مسیر نوسانهای شدید را مهار کرد.
در آستانه فصل جابهجایی مستأجران نیز نگرانیها درباره بازار اجاره پررنگتر شده است؛ بازاری که معمولاً پس از پایان امتحانات مدارس وارد دوره اوج نقلوانتقالات میشود و از تغییرات قیمت مسکن اثر میپذیرد. در چنین شرایطی، نگاهها به سیاستهای دولت و کیفیت نظارت بر اجرای مقررات دوخته شده است؛ چرا که بدون مداخله مؤثر و کنترل عملی، فشار هزینهها میتواند تابستان سختتری را برای خانوارهای اجارهنشین رقم بزند.
مسکن جهش میکند یا آرام میشود؟
سعید لطفی، دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران و کارشناس حوزه مسکن، با اشاره به افزایش هزینههای ساخت، به عصری نو گفت: وقتی نهادههای ساختمانی گران میشود، طبیعی است که قیمت تمامشده مسکن بالا برود. سازندگان هم با در نظر گرفتن سود متعارف، واحدها را عرضه میکنند؛ بنابراین افزایش قیمت تمامشده، به افزایش قیمت مسکن منجر میشود.
وی افزود: اگر نهادههای ساختمانی با روال عادی و در مسیر تولید تأمین شود و تولید مسکن هم به شکل مستمر جریان داشته باشد، دیگر جهشهای قیمتی شدید رخ نمیدهد. بهگفته لطفی، در شرایط فعلی بازار وارد فاز جدیدی شده و پیشبینی آن دشوارتر است؛ با این حال، معتقدم مسکن رشد خود را تا حدی تجربه کرده و در صورت فعال شدن سایر بازارها، اثر تورم، افزایش قیمت مصالح و رشد دستمزد کارگران ساختمانی همچنان میتواند هزینه ساخت را بالا ببرد.
کلید مهار قیمت مسکن؛ تولید راه بیفتد، جهش متوقف میشود
دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران درباره این پرسش که «با راه افتادن تولید مسکن، آیا باز هم جهش قیمتی خواهیم داشت؟» توضیح داد: اگر چرخه تولید مسکن راه بیفتد، دیگر شاهد جهشهای سنگین نخواهیم بود، چون سرمایهها به سمت تولید در بخش مسکن میآید؛ بخشی از سرمایههایی که در بازارهای موازی مانند طلا، ارز و خودرو فعال است، وارد مسکن میشود. وقتی تولید منظم باشد، عدمتعادل عرضه و تقاضا کاهش پیدا میکند و با برقرار شدن موازنه، سودها نیز متناسب میشود و زمینه جهشهای دوباره از بین میرود.
لطفی در ادامه با اشاره به آغاز فصل جابهجایی مستأجران گفت: بازار اجاره معمولاً پس از پایان امتحانات دانشآموزان بهتدریج وارد دوره اوج نقلوانتقالات میشود. اگر در سالهای گذشته وعدههایی مانند راهاندازی «اجارهداری حرفهای» عملیاتی میشد، میتوانست کمک مؤثری به مستأجران کند، اما متأسفانه این اتفاق رخ نداد.
اجارهداری حرفهای؛ وعدهای که اجرایی نشد
وی اضافه کرد: از آنجا که قیمت مسکن و قیمت تمامشده آن افزایش یافته، و با توجه به اینکه اجارهبها معمولاً تابعی از قیمت مسکن است، انتظار رشد نرخها در بازار اجاره وجود دارد. در این شرایط، دولت باید سریع، جدی و قاطع وارد عمل شود و نظارت دقیق و حساس داشته باشد. اگر قرار است بخشنامهای صادر شود که مثلاً افزایش اجاره بیش از درصد مشخصی مجاز نباشد، باید اجرای آن هم بهطور واقعی رصد و کنترل شود؛ در غیر این صورت، شرایط برای مستأجران در حوزه اجاره قطعاً سختتر میشود.
دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران در پایان تأکید کرد: انتظار من این است که دولت با تمام توان، بهویژه در سالی که اقتصاد با چالشهایی روبهروست و درآمدها تا حدی کاهش یافته، کنار مستأجران بایستد و از آنها حمایت کند.
