عصری نو-از نیمهشب گذشته، نرخ جدید بنزین ۵ هزار تومانی وارد فاز اجرایی شد؛ اقدامی که به گفته مسئولان، با حفظ ساختار سهمیه پایه سوخت برای اکثریت مالکان خودرو انجام شده و قرار است بدون تغییر در سهمیههای معمول، نظام قیمتگذاری سوخت را وارد مرحلهای تازه کند.
پس از شش سال ثبات نسبی، بالاخره قیمت بنزین از نیمه شب گذشته افزایش یافت. برخلاف مرحله قبلی که دولت با یک شوک قیمتی نرخ بنزین را افزایش داد، طرح بنزین ۵۰۰۰ تومانی رویکردی پلکانی را در پیش گرفته است. این طرح با مفاهیمی همچون مدیریت مصرف مازاد و عدالت یارانهای همراه شده است. برای نخستین بار در طول چند سال گذشته، اکنون بنزین با سه نرخ به فروش میرسد.
نظام سه نرخی بنزین چگونه کار میکند؟
دولت تصمیم گرفته است تا ساختار سهمیه پایه سوخت را برای اکثریت مالکان خودرو حفظ کند اما درعینحال هزینه مصرف بیرویه سوخت را برای پرمصرفها افزایش دهد. براساس نظام سه نرخی جدید بنزین، این سوخت با سه قیمت عرضه خواهد شد:
۱-نرخ اول و یارانهای که ۱۵۰۰ تومان است. هر ماه ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی در کارت سوخت افراد شارژ خواهد شد. این میزان سوخت قابل ذخیرهسازی است.
۲-نرخ دوم و نیمه یارانهای که ۳۰۰۰ تومان است. میزان شارژ سوخت نیمه یارانهای ۳۰۰۰ تومانی معادل ۱۰۰ لیتر در ماه است. این میزان سوخت غیرقابل ذخیره است.
۳-نرخ آزاد که با کارت سوخت جایگاه عرضه میشود. این نرخ معادل ۵۰۰۰ تومان است.
هنگامی که ۱۶۰ لیتر سهمیه یارانهای و نیمه یارانهای فرد تمام شود یا او بخواهد از کارت سوخت جایگاه استفاده کند، ناچار به مصرف بنزین ۵۰۰۰ تومانی خواهد بود. عدد ۵۰۰۰ تومان معادل ۱۰ درصد قیمت فوب یا هزینه خرید سوخت از پالایشگاه محاسبه شده است. این نرخ شناور است و طی فصلهای آتی تغییر خواهد کرد.
چه کسانی باید بنزین ۵۰۰۰ تومانی استفاده کنند؟
براساس طرح بنزین سه نرخی، یارانه سوخت برای گروههای خاصی از خودروها حذف خواهد شد. از تاریخ ۲۲ آذر ۱۴۰۴، گروههای زیر از دریافت سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی محروم شدهاند. این خودروها بایستی بنزین ۵۰۰۰ تومانی را خریداری کنند.
۱-خودروهای دوم در اختیار یک مالک. هر کد ملی تنها برای یک خودرو سهمیه دریافت خواهد کرد.
۲-خودروهای وارداتی. تمامی خودروهای وارداتی جدید سهمیه سوخت دریافت نمیکنند. البته این طرح هنوز برای خودروهای وارداتی نوشماره اجرایی نشده است.
بنزین ۵۰۰۰ تومانی
۳-خودروهای داخلی نوشماره با قیمت بیش از یک میلیارد تومان. این طرح نیز هنوز به مرحله اجرا درنیامده است اما در آینده نزدیک خودروهای داخلی با قیمت بیش از یک میلیارد تومان، دیگر سهمیه سوخت دریافت نخواهند کرد.
۴-پلاکهای خاص شامل خودروهای دولتی و خودروهای دارای پلاک منطقه آزاد.
برای اطلاع از جزئیات قیمت جدید بنزین در ایران، پیشنهاد میکنیم مقاله «همه چیز درباره افزایش قیمت بنزین» را بخوانید.
وضعیت موتورسیکلتها؛ از سهمیه عادی تا پیکهای اینترنتی
درحالحاضر گروه بزرگی از جامعه، موتورسیکلت سواران هستند. این وسایل نقلیه، سهم بالایی در حملونقل مسافر و کالا درون شهرها دارند. براساس مصوبه بنزین سه نرخی دولت، سهمیه سوخت موتورسیکلتها همچنان پابرجا خواهد بود، البته تغییراتی در این بخش ایجاد شده است.
سهمیه سوخت موتورسیکلتهای دارای پلاک ملی که ماهانه ۲۵ لیتر است، همچنان پابرجا است و تغییری در این بخش مشاهده نمیشود.
اگر فردی مالک بیش از دو دستگاه موتورسیکلت باشد، سهمیه تنها به یکی از موتورسیکلتها تعلق خواهد گرفت و سهمیه سایر موتورسیکلتها قطع میشود.
جایگاه سوخت
برای موتورسیکلتهای فعال در سرویسهای آنلاین حمل کالا و مسافر، ماهانه ۴۰ لیتر سهمیه مازاد در نظر گرفته شده است. مابهالتفاوت نرخ آزاد و نرخ پایه پس از پیمایش به حساب این افراد واریز خواهد شد.
بازگشت به گاز طبیعی پس از بنزین ۵۰۰۰ تومانی
پس از یک دوره طولانی عدم توجه به خودروهای گازسوز، بار دیگر دولت تصمیم گرفته است تا این خودروها را بهصورت گسترده وارد ناوگان کند. برای کاهش فشار بر توزیع بنزین، طرحهای تشویقی برای دوگانهسوز کردن خودروها در نظر گرفته شده است.
طرح رایگان دوگانهسوز کردن خودروها اکنون برای تمام مالکین خودروها فعال است. در سوی دیگر سهمیه بنزین نیمه یارانهای یا ۳۰۰۰ تومانی خودروهای دوگانه سوز نصف میشود. هدف از این کار، تشویق مالکان خودروهای دوگانهسوز به استفاده بیشتر از گاز طبیعی است.
