عصری نو- براساس تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس و «دنیای اقتصاد»، بیش از ۲ میلیون خانوار مستاجر در ایران به دلیل درآمد پایین و هزینههای سرسامآور مسکن به خط فقر سقوط کردهاند. این روند سبب از دست رفتن امکان پسانداز برای خرید خانه یا حتی دسترسی به طرحهای حمایتی مانند مسکن ملی شده است .
در میان استانهای کشور، تهران با حدود ۶۲۰ هزار خانوار مستاجر فقیر در صدر قرار دارد؛ این یعنی نرخ فقر در میان مستاجران این استان حدود ۴۳٪ است . نیمه دهه ۹۰ این نرخ تنها حدود ۲۷٪ بود و تعداد مستاجران فقیر از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲ حدوداً ۲.۳ برابر شده است. در حال حاضر حدود ۴۰٪ از کل خانوارهای اجارهنشین کشور در فقر قرار دارند .
آمار دیگر نیز نشان میدهد رشد هزینههای زندگی، جهش قیمت خرید و اجاره مسکن و تورم عمومی، بسیار سریعتر از افزایش درآمد خانوارها بوده و این شکاف بزرگ باعث شده بسیاری نتوانند سبد معیشتی حداقلی خود را تأمین کنند . نکته قابل توجه دیگر اینکه نیمی از خانوارهای مستاجر فقیر، در استانهای تهران، خراسان رضوی، اصفهان و فارس سکونت دارند؛ مناطقی که طی سالهای اخیر شاهد بیشترین جهش قیمت مسکن بودهاند .
این بررسی از سیاستگذاران میخواهد که ضمن تمرکز بر ارتقای دسترسی بلندمدت به مسکن توانپذیر، در کوتاهمدت با ارائه کمکهای نقدی بلاعوض به مستاجران فقیر، از تشدید بحران جلوگیری کنند. همچنین تأکید شده که اجرای دقیق و هدفمند این حمایتها برای جلوگیری از هدررفت منابع و فساد ضروری است . مشکل دیگری که اشاره شده این است که در سالهای اخیر، بخش عمده منابع تخصیصیافته برای ساخت مسکن ملی، به دهکهای پردرآمد جامعه اختصاص یافته و بسیاری از مستاجران نیازمند نتوانستهاند از این فرصت بهرهمند شوند .
