عصری نو– در حالی که خرید و فروش خودرو در بورس کالا از سال ۱۴۰۱ بهدلیل مصوبه شورای رقابت ممنوع شده است، روند خصوصیسازی خودروسازان و واگذاری سهام آنها به بخش خصوصی، مسیر تازهای را پیش روی بازار خودرو قرار داده است.
بورس کالای ایران با راهاندازی معاملات گواهی سپرده خودرو، امکان سرمایهگذاری با مبالغ خرد و در نهایت خودرودار شدن را برای عموم فراهم کرده است. در این طرح، انبار یا پارکینگ خودروساز پس از تایید بورس کالا، بهعنوان انبار پذیرششده شناخته میشود و بر اساس موجودی تولید، گواهی سپرده صادر میکنند.
سرمایهگذاران میتوانند با دو رویکرد وارد این بازار شوند:
۱. نگاه مصرفی: جمعآوری گواهیها تا رسیدن به تعداد لازم برای تحویل خودرو (برای مثال ۱۰ هزار گواهی برای یک خودرو، مطابق شرایط و امیدنامه).
۲. نگاه سرمایهگذاری یا سفتهبازی: خرید و فروش گواهیها در بازار با هدف کسب سود از نوسان قیمت.
این گواهیها بدون سررسید هستند و در ساعات معاملات بورس کالا قابل خرید و فروشاند. مصرفکنندگان نیز میتوانند به جای خرید اقساطی، ماهانه بخشی از گواهیها را تهیه کنند.
مزایای این بازار شامل افزایش نقدشوندگی دارایی فیزیکی مانند خودرو، کاهش هزینههای خرید، مالکیت و معامله خودرو، امکان استفاده از گواهی بهعنوان وثیقه بانکی، شفافیت در فرآیند ارزشگذاری، کاهش ریسکها و هزینههای خرید و فروش، کمک به تامین مالی خودروساز و معافیت از مالیات بر ارزش افزوده است.
بورس کالا بهعنوان نهاد ناظر، اطمینان میدهد که خودروها در انبارهای معتبر و تحت نظارت نگهداری شده و تحویل طبق شرایط مندرج در امیدنامه انجام گیرد. این نهاد، امنیت معامله و اطمینان از تحویل خودرو به مالک نهایی را تضمین میکند.
با این حال، برخی کارشناسان هشدار میدهند که در صورت نبود هماهنگی نهادی و شفافیت در فرآیند، تجربه ناکام عرضه مستقیم خودرو در بورس کالا ممکن است در قالب جدید تکرار شود. همه نگاهها به واکنش نهادهای سیاستگذار و نیز استقبال یا بیتفاوتی بازار به این ابزار مالی تازه است؛ ابزاری که میتواند آغازگر مسیری جدید برای سرمایهگذاری و خرید خودرو باشد یا صرفا به فهرست طرحهای آزمایشی بازار خودرو اضافه شود.
