عصری نو_جیپیمورگان در گزارشی تحلیلی که به بررسی وضعیت عرضه و موجودی جهانی نفت پرداخته، مؤسسه مالی جیپیمورگان تأکید کرده است که برداشتهای سادهانگارانه از حجم ذخایر جهانی نفت میتواند تصویر دقیقی از وضعیت بازار ارائه ندهد.
بر اساس این گزارش، تخلیه موجودی نفت در جهان بهصورت مرحلهای و شبیه به «پوست کندن پیاز» انجام میشود؛ از ذخایر شناور در دریا آغاز شده و تا ذخایر استراتژیک دولتها ادامه مییابد، اما هر مرحله دسترسی دشوارتر و حساستری دارد. در لایه نخست، ذخایر شناور نفت در دریا قرار دارد که بهعنوان سادهترین بخش برای عرضه شناخته میشود.
طبق این تحلیل، در ابتدای سال حدود ۱.۸ میلیارد بشکه نفت در این بخش وجود داشته که طی دو ماه گذشته حدود ۱۴۰ میلیون بشکه کاهش یافته است. در لایه دوم، موجودیهای تجاری خشکی شامل مخازن پالایشگاهی و ذخایر بندری در نقاطی مانند کوشینگ، اروپا و سنگاپور قرار دارند.
دادهها نشان میدهد ذخایر کشورهای عضو OECD از ۲.۸ میلیارد بشکه به حدود ۲.۷ میلیارد بشکه کاهش یافته است. لایه سوم مربوط به ذخایر استراتژیک نفت (SPR) است که تحت مدیریت دولتها قرار دارد و تنها در شرایط بحرانی مورد استفاده قرار میگیرد.
در این بخش، آزادسازی ذخایر توسط کشورهایی مانند آمریکا، ژاپن و کره جنوبی ادامه داشته و بخشی از موجودی استراتژیک نیز کاهش یافته است.
در نهایت، لایه چهارم شامل حداقل موجودی عملیاتی است؛ سطحی که برای تداوم عملکرد طبیعی زنجیره تولید و پالایش ضروری است و کاهش آن میتواند کل سیستم عرضه را با اختلال مواجه کند.
جیپیمورگان در این گزارش تاکید کرده است که بحران واقعی نفت نه در «تمام شدن کامل ذخایر»، بلکه در کاهش حجم نفت در گردش و رسیدن به آستانههای عملیاتی رخ میدهد؛ موضوعی که میتواند مانند کاهش فشار خون در بدن انسان، کل سیستم توزیع انرژی را دچار اختلال کند.
بر اساس این تحلیل، اگر روند فعلی کاهش موجودیها ادامه یابد و برخی شرایط ژئوپلیتیک از جمله وضعیت تنگه هرمز ادامه پیدا کند، بازار جهانی نفت ممکن است پیش از رسیدن به سپتامبر با محدودیتهای جدی عرضه مواجه شود؛ مسئلهای که میتواند بر قیمتها و ثبات بازار انرژی تاثیرگذار باشد.
