پایگاه خبری عصری نو گزارش میدهد:
در حالی که در نگاه اول قفسه فروشگاههای مواد غذایی خالی از روغن نیست، بسیاری از فروشندگان و مدیران فروشگاههای بزرگ از کمبود این کالای اساسی خبر میدهند. به گفته آنها، شرکتهای پخش به طور محسوسی توزیع انواع روغن خوراکی را کاهش دادهاند و دلیل این اتفاق، افت فروش شرکتهای تولیدکننده اعلام شده است.
احتکار یا مشکلات توزیع؟
معاون وزیر جهاد کشاورزی علت اصلی این کمبود را احتکار روغن توسط واردکنندگان عنوان کرده است. او میگوید این اقدام با هدف تأثیرگذاری بر تعیین قیمتهای جدید، افزایش حقوق گمرکی و رشد مالیات بر ارزش افزوده صورت گرفته است.
کمبود روغن از پایان سال گذشته کلید خورد
در هفتههای پایانی سال گذشته، زمزمههایی درباره کمبود روغن در بازار به گوش میرسید. اگرچه در تهران این موضوع چندان محسوس نبود، اما در بسیاری از شهرستانها نایاب شدن روغن در فروشگاهها به واقعیت تبدیل شد. آغاز ماه مبارک رمضان و همچنین نزدیک شدن به تعطیلات نوروز، تا حدی میتوانست توجیهکننده این کمبود باشد؛ اما حتی پس از پایان رمضان و تعطیلات نوروز، مشکل عرضه روغن همچنان ادامه داشت.
گزارش ها حاکی از کاهش جدی عرضه روغن در بازار است و خردهفروشان دلایل متعددی برای این کمبود برشمردهاند. در نتیجه این شرایط، قفسههای فروشگاهها و انبار بنکداریها با کاهش چشمگیر موجودی روغن مواجه شدهاند.
آیا برنامهای برای افزایش قیمت وجود دارد؟
بررسی میدانی بازار تهران نشان میدهد که اگرچه هنوز در بیشتر فروشگاهها روغن وجود دارد، اما محدودیتهایی برای فروش آن اعمال شده است؛ بهطوری که در برخی فروشگاههای زنجیرهای به هر خریدار تنها یک تا دو بطری روغن فروخته میشود. علاوه بر این، تنوع برندهای موجود در بازار بهشدت کاهش یافته و نیمی از قفسههای مخصوص روغن خالی مانده است. یکی از فروشندگان کالاهای اساسی در تهران در این باره میگوید: شرکتهای پخش علت کاهش توزیع روغن را تصمیم تولیدکنندگان به افزایش حدود ۳۰ درصدی قیمت اعلام کردهاند.
در همین زمینه، یک مغازهدار در شهر قائن خراسان جنوبی نیز با تأیید کمبود روغن گفت: “پیش از نوروز، روغن تقریباً نایاب شده بود و یکی از فروشگاههای زنجیرهای فقط با ارائه کارت بانکی، به هر نفر یک بطری روغن میفروخت.”
به گفته او، اکنون شرایط توزیع نسبت به قبل کمی بهتر شده و شرکتهای پخش، در هر بار تنها یک کارتن روغن به هر فروشگاه تحویل میدهند. همچنین تأکید شده که پس از افزایش رسمی قیمت، روند توزیع به حالت عادی بازخواهد گشت.
دستانداز ارزی و تأثیر آن بر بازار روغن
یکی از عوامل کلیدی در بروز بحران کمبود روغن، تصمیمات ارزی دولت در پایان سال گذشته بود. بر اساس این تصمیمات، نرخ ارز نیمایی قرار بود از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ۳۸ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یابد و همچنین مبنای نرخ ارز واردات کالاهای اساسی مانند روغن تغییر کند.
هرچند در نهایت دولت اعلام کرد این تغییرات تا پایان سال جاری اجرایی نخواهد شد، اما همین دستانداز ارزی تنشی جدی در بازار روغن ایجاد کرد. جالب اینکه حتی پس از عقبنشینی دولت از این سیاست، تنش همچنان در بازار باقی ماند و بسیاری از شرکتها همچنان از عرضه گسترده روغن خودداری میکنند.
دیدگاه دولت درباره بحران روغن
اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، در تازهترین اظهارنظر خود، ضمن تأیید کمبود روغن خوراکی، از واردکنندگان و بخش خصوصی خواسته است به تعهدات خود عمل کنند و روغنهای موجود در انبارهایشان را به بازار عرضه نمایند.
فتحی با بیان اینکه ثبت سفارش واردات روغن و دانههای روغنی انجام شده است، افزود: “بر اساس اطلاعات موجود در سامانهها، میزان قابل توجهی روغن خوراکی در انبارها موجود است. اما واردکنندگان به دلیل مسائلی همچون تعیین نرخهای جدید، افزایش حقوق گمرکی و رشد مالیات بر ارزش افزوده، از عرضه گسترده آن به بازار خودداری میکنند.”
فتحی تأکید کرد: “دولت برای رفع این مشکلات در کوتاهمدت اقدام کرده و لایحهای دوفوریتی به مجلس ارائه داده است که هدف آن کاهش مالیات بر ارزش افزوده روغن از ۱۰ درصد به ۱ درصد است. همچنین به گمرکات کشور دستور داده شده تا در روند ترخیص کالا تسهیل ایجاد شود.”
منبع: اقتصاد نیوز
