فوقتخصص نوزادان و رئیس مرکز جوانی جمعیت با اشاره به کاهش چشمگیر نرخ باروری در کشور اعلام کرد: نرخ باروری کلی ایران از حدود ۶.۵ در اوایل انقلاب به حدود ۱.۳۵ رسیده و این روند، کشور را به سمت سالمندی و در برخی مناطق حتی رشد منفی جمعیت سوق داده است.
به گزارش خبرنگار عصری نو– رضا سعیدی فوقتخصص نوزادان و عضو هیئت علمی دانشگاه دانشگاه شهید بهشتی و رئیس مرکز جوانی جمعیت در تشریح وضعیت جمعیتی کشور گفت: نرخ باروری کلی (Total Fertility Rate) که نشاندهنده میانگین تعداد فرزند به ازای هر زن در سن باروری ۱۵ تا ۴۹ سال است، طی چهار دهه گذشته کاهش قابل توجهی داشته است.
وی افزود: این شاخص از حدود ۶.۵ فرزند در اوایل انقلاب به حدود ۱.۳۵ فرزند در شرایط کنونی رسیده و این رقم بهطور محسوسی پایینتر از سطح جایگزینی جمعیت (بیش از ۲.۱ فرزند برای هر زن) قرار دارد؛ موضوعی که در بلندمدت به سالمند شدن جمعیت منجر میشود.
این مقام علمی با اشاره به وضعیت برخی استانها از جمله استانهای شمالی کشور گفت: در برخی مناطق مانند گیلان، نرخ رشد جمعیت به صفر یا حتی منفی رسیده است؛ به این معنا که تعداد فوتیها از تولدها بیشتر شده است.
وی همچنین به مفهوم نرخ باروری متأهلان (Marital Fertility Rate) اشاره کرد و توضیح داد: در حالی که نرخ باروری کلی پایین به نظر میرسد، بررسی باروری در میان زنان متأهل نشان میدهد تمایل به فرزندآوری در این گروه بالاتر از سطح جایگزینی و حدود بیش از دو فرزند است؛ بهگونهای که میانگین تمایل خانوادهها حدود ۲.۶ فرزند برآورد شده است.
به گفته وی، اختلاف میان تمایل به فرزندآوری و نرخ واقعی تولد، عمدتاً ناشی از افزایش تجرد و تأخیر در ازدواج است. او افزود: در کشور حدود ۷.۵ میلیون مرد و ۴.۵ میلیون زن بالای ۲۰ سال وجود دارند که هرگز ازدواج نکردهاند و بخش قابل توجهی از کاهش نرخ باروری به این مسئله بازمیگردد.
وی همچنین با اشاره به مفهوم «تجرد قطعی» گفت: حدود ۸۲۰ هزار مرد و ۳۴۰ هزار زن بالای ۴۵ تا ۵۰ سال در کشور وجود دارند که هرگز ازدواج نکردهاند و احتمال ازدواج آنها بسیار پایین است.
این استاد دانشگاه در پایان تأکید کرد: مسئله اصلی جمعیت کشور، بیش از آنکه صرفاً کاهش تمایل به فرزندآوری باشد، به چالش ازدواج و شکلگیری خانواده بازمیگردد و سیاستگذاریها باید بر تسهیل ازدواج جوانان متمرکز شود.
