به گزارش عصری نو، هپاتیت التهاب کبد است که توسط انواع ویروسهای عفونی و عوامل غیر عفونی ایجاد میشود. براساس اعلام سازمان جهانی بهداشت در جهان بیش از ۳۵۴ میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند. سالانه دهها مورد ابتلا و مرگ براثر این بیماری در ایران نیز گزارش میشود.
پنج سویه اصلی ویروس هپاتیت وجود دارد که بهعنوان انواع A, B, C, D, E شناخته میشوند که همگی باعث بیماری کبدی میشوند اما از نظر راه و منبع انتقال، با یکدیگر تفاوتهایی دارند.
براساس اعلام سازمان جهانی بهداشت (WHO)، تخمین زده میشود که ۳۵۴ میلیون نفر در سراسر جهان با هپاتیت B یا C زندگی کنند و برای اکثر آنها، آزمایش و درمان دور از دسترس است.
همچنین بر اساس اعلام این سازمان، تنها ۴۵ درصد از نوزادان واکسن هپاتیت B را در بدو تولد خود دریافت میکنند که نشاندهنده وضعیت بد دسترسی مردم جهان به روشهای پیشگیرانه از این بیماری است.
هپاتیت A التهاب کبد ناشی از ویروس هپاتیت آ (HAV) است. این ویروس عمدتاً زمانی پخش میشود که یک فرد سالم و واکسینه نشده غذا یا آب آلوده به مدفوع یک فرد آلوده را بخورد. این بیماری ارتباط تنگاتنگی با آب یا غذای ناسالم و غیربهداشتی، محیط غیربهداشتی و بهداشت شخصی نامناسب دارد.
گسترش هپاتیت A را میتوان با موارد زیر کاهش داد:
در دسترس قرار دادن منابع کافی آب آشامیدنی سالم
دفع مناسب فاضلاب در جوامع
اقدامات بهداشت فردی مانند شستن منظم دستها قبل از غذا و بعد از رفتن به دستشویی.
هپاتیت ب چگونه منتقل میشود؟
هپاتیت B یک عفونت کبدی است که توسط ویروس هپاتیت B ایجاد میشود. عفونت میتواند حاد (کوتاه و شدید) یا مزمن (طولانی مدت) باشد. هپاتیت B میتواند باعث عفونت مزمن شود و افراد را در معرض خطر بالای مرگ ناشی از سیروز و سرطان کبد قرار دهد.
هپاتیت B با واکسن ایمن و موثر قابل پیشگیری است. این واکسن معمولاً بلافاصله پس از تولد تزریق میشود و چند دوز تقویتی دارد و تقریباً ۱۰۰ درصد در برابر ویروس محافظت میکند.
کدام نوع هپاتیت خطرناکتر است؟
هپاتیت C یک عفونت ویروسی است که کبد را تحت تاثیر قرار میدهد و میتواند باعث بیماری حاد (کوتاه مدت) و مزمن (دراز مدت) شود. هپاتیت C از طریق تماس با خون آلوده منتقل میشود. این امر میتواند از طریق استفاده از سوزنها یا سرنگهای مشترک، یا از طریق روشهای پزشکی ناایمن مانند انتقال خون با فرآوردههای خونی غربالنشده اتفاق بیفتد. علائم میتواند شامل تب، خستگی، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، استفراغ، درد شکم، ادرار تیره و زردی پوست یا چشم (یرقان) باشد.
از آنجا که هیچ واکسنی برای هپاتیت C وجود ندارد، این نوع هپاتیت میتوانند خطرناک و تهدیدکننده زندگی باشد با وجود این، بیماری با داروهای ضد ویروسی قابل درمان است.
تتو و خطر انتقال هپاتیت D
انتقال هپاتیت دی، از طریق از طریق تزریق، خالکوبی و غیره یا از طریق تماس با خون یا فرآوردههای خونی آلوده رخ میدهد. واکسیناسیون علیه هپاتیت ب از عفونت همزمان هپاتیت D جلوگیری میکند و از این رو گسترش برنامههای ایمنسازی هپاتیت ب در دوران کودکی منجر به کاهش بروز هپاتیت D در سراسر جهان شده است.
اهمیت آب سالم و بهداشتی در پیشگیری از هپاتیت E
عفونت هپاتیت E در سراسر جهان یافت میشود اما بروز کمتری نسبت به سایر انواع هپاتیت دارد و در کشورهای با درآمد کم و متوسط با دسترسی محدود به آب ضروری و خدمات بهداشتی رایج است. شیوع بیماری در این مناطق معمولاً به دنبال آلودگی مدفوعی منابع آب آشامیدنی است.
وضعیت انواع رایج هپاتیت در ایران
هپاتیت آ و ب از شایعترین انواع این بیماری به شمار میروند. براساس اعلام وزارت بهداشت ایران، کمترین میزان شیوع هپاتیت C در منطقه مدیترانه شرقی، مربوط به کشور ماست. کشور ایران جزو کشورهای با شیوع کم هپاتیت C درجمعیت عمومی و با شیوع متمرکز درگروههای پرخطر به شمار میرود. کشورهایی مانند آذربایجان وپاکستان با شیوع بالای بیماری در همسایگی ایران قراردارند.
کمتر از ۲۰۰ هزار مبتلای هپاتیت C در ایران
بر اساس آخرین آماری که از هپاتیت C منتشر شده شیوع هپاتیت C درجمعیت عمومی ایران کمتر از ۰.۳ درصد است که کمتر از ۲۰۰ هزار مبتلا را شامل میشود. ۳۰ درصد از موارد که بیشترین میزان شیوع این نوع هپاتیت را شامل میشود در معتادان تزریقی دیده میشود.
تعداد موارد مرگ و میر سالانه دراثر هپاتیت سی در کشور ۲۰۴ نفر گزارش شده است.
در همین راستا مینو محرز متخصص بیماریهای عفونی در این زمینه معتقد است: با اجرای برنامههای گسترده پیشگیری و درمان، به ویژه در حوزه ریشهکنی هپاتیت C، امید به کنترل کامل و کاهش شیوع این بیماری در کشور افزایش یافته است.
این عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی، اظهار داشت: در حالی که درمان قطعی برای هپاتیت B وجود ندارد، داروهای موجود میتوانند این بیماری را کنترل کنند تا کبد سالم باقی بماند و در صورت عدم درمان، کبد ممکن است به نارسایی دچار شده و نیاز به پیوند پیدا کند.
وی درباره هپاتیت C گفت: در گذشته درمانهای هپاتیت C عوارض زیادی داشت و بیماری به طور کامل درمان نمیشد، اما اکنون با ورود داروهای جدید و اجرای برنامه ریشهکنی، حذف این بیماری در کشور ممکن شده است.
محرز تصریح کرد: در ایران نیز واکسیناسیون هپاتیت B از بدو تولدانجام می شود که بسیار موثر است و حتی در مواردی که پاسخ ایمنی ضعیف است، واکسیناسیون مجدد انجام میشود.
وی در پایان تأکید کرد که سازمانهای بهداشتی با برنامهریزی دقیق اقدامات مؤثری برای ریشهکنی هپاتیت در کشور انجام داده اند و امیدواریم به زودی؛ هیچ فردی به هپاتیت C مبتلا نشود.
