پایگاه خبری عصری نو گزارش میدهد:
بندر شهید رجایی، قلب تپنده تجارت دریایی کشور، در روز شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ با حادثهای تلخ و بیسابقه روبهرو شد؛ انفجار و آتشسوزی گستردهای که نه تنها جان ۶۵ نفر از هموطنانمان را گرفت، بلکه زنگ خطر جدی در خصوص مدیریت لجستیکی، ایمنی و تمرکز بیش از حد بار در بنادر اصلی کشور را به صدا درآورد.
آمار جان باختگان بعد از۲ روز اعلام شد
ظهر روز شنبه، انفجار مهیبی در محوطه گمرک بندر شهید رجایی رخ داد. بهدلیل حضور کانتینرهای حاوی مواد اشتعالزا، شعلههای آتش بهسرعت گسترش یافت و خاموشسازی آن تحت شرایط جوی نامساعد، با دشواریهای فراوان همراه شد. وزش باد شدید سبب شد که حتی محلهایی که مهار شده بودند، مجدداً شعلهور شوند. در این حادثه دلخراش، تاکنون ۶۵ نفر جان باختهاند و روند آواربرداری و امدادرسانی همچنان ادامه دارد. بر اساس اعلام رسمی، سه روز عزای عمومی در استان هرمزگان و یک روز عزای عمومی در سطح کشور اعلام شده است.
میزان خسارت و ابعاد فنی حادثه
بر اساس گزارشهای مسئولان، آتشسوزی تقریباً ۱.۵ درصد از کل ظرفیت ۱۳۵ هزار کانتینری بندر را تحت تأثیر قرار داد؛ یعنی حدود ۲۰۰۰ کانتینر آسیب دیدند. خوشبختانه، ۹۸.۵ درصد از محمولههای بندر ایمن باقی ماندهاند و تنها بخشی محدود از زیرساختهای جادهای، خصوصاً در محدوده شرکت «سینا شیپینگ» آسیب دیده است.
با این حال، پایانههای حیاتی مانند پایانههای نفتی و محوطه کالاهای اساسی آسیبی ندیدهاند. به گفته مسئولان، فرآیند جابجایی باقیمانده کانتینرها ممکن است تا دو هفته ادامه یابد.
واکنش فوری دولت: بازدید رئیسجمهور از محل حادثه
یک روز پس از حادثه، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشور، به بندرعباس سفر کرد و پس از بازدید هوایی از محل، در جلسه ستاد بحران هرمزگان حضور یافت. وی با تاکید بر بررسی علل حادثه گفت:
“آیا منطقی است که ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار کانتینر بهمدت چند ماه در این بندر انبار شوند؟ باید بررسی کنیم چه اقداماتی برای جلوگیری از این فاجعه لازم بود.”
چرا بندر شهید رجایی آسیبپذیر شد؟
بر اساس گزارش کارشناسان و فعالان لجستیک، یکی از مهمترین عوامل مؤثر در بروز چنین فاجعهای، تمرکز بیش از حد کالا در بنادر اصلی است. در حالی که در بنادری مانند جبلعلی امارات یا شانگهای چین، ترخیص کالا در نهایت طی چند ساعت انجام میشود، در بندر شهید رجایی توقف کالا تا ۶۰ روز هم طول میکشد؛ گاه آنقدر زیاد که حتی برخی کالاها فاسد شده و قوه قضاییه مجبور به مداخله شده است.
کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند راهکار اصلی در ایجاد و توسعه بنادر خشک است. بنادر خشکی مانند آپرین که از طریق راهآهن به بنادر اصلی کشور متصل هستند، میتوانند تا ۴۰ درصد حجم کانتینرهای ذخیرهشده در بنادر دریایی را کاهش دهند و حتی هزینههای لجستیکی را تا ۳۰ درصد کاهش دهند. در این شیوه، پس از تخلیه کشتی، بار بدون توقف در بندر به بنادر خشک منتقل شده و تمام تشریفات گمرکی و نگهداری کالا در آنجا صورت میگیرد. این رویکرد علاوه بر کاهش خطرات ایمنی، سبب افزایش سهم حملونقل ریلی، کاهش مصرف سوخت و آلودگیهای زیستمحیطی نیز میشود.
بندر شهید رجایی؛ ستون فقرات تجارت ایران
بندر شهید رجایی، بزرگترین بندر کانتینری ایران، در سال گذشته بیش از ۴۲ میلیون تن کالا با ارزشی بالغ بر ۳۰ میلیارد دلار را جابهجا کرده و ۵۳ درصد عملیات تخلیه و بارگیری کالای بنادر کشور را به خود اختصاص داده است. انفجار اخیر، زنگ خطری جدی برای بازنگری در نحوه عملکرد، نگهداری و ترخیص بار در این بندر استراتژیک محسوب میشود.
فاجعه بندر شهید رجایی، نه فقط یک حادثه تلخ، بلکه نشانهای جدی از نیاز به تحول بنیادین در سیاستهای لجستیکی، انبارداری و توزیع بار در کشور است. اگر امروز درهای بندر به روی دود و شعله باز شده، شاید فردا بیتوجهی به هشدارها، دریچههای حیاتی اقتصاد ایران را ببندد.
منبع: تسنیم
