عصری نو- بنگاههای کوچک و متوسط در ایران نیازمند ایجاد شبکه پایدار عرضه و تقاضا هستند؛ پلتفرم برنامه SPX در حال راهاندازی است
نایبرئیس اتاق ایران با انتقاد از عملکرد جزیرهای بنگاههای کوچک و متوسط در ایران تأکید کرد که مهمترین نیاز این بنگاهها، شبکهسازی و به هم گره زدن عرضه و تقاضا با سازوکاری پایدار است. به گفته وی، افزایش تابآوری اقتصاد کشور از طریق رفع موانع تولید پیش روی این بنگاهها و هموار کردن مسیر توسعه آنها امکانپذیر است.
پیام باقری، در نخستین نشست فصلی نمایندگان اتاقهای سراسر کشور با عوامل اجرایی برنامه توسعه نظام مبادلات پیمانکاری فرعی ایران (SPX)، گفت: در نظام اقتصاد بینالملل، بنگاههای کوچک و متوسط نماد زنجیره ارزش و شریان تولید اقتصاد به شمار میروند و نقش مهمی در اشتغالزایی و توسعه اقتصادی دارند. بخش عمده ظرفیت اقتصادی کشورهای توسعه یافته بر پایه تجمیع توانمندیهای این بنگاهها شکل گرفته است.
رئیس شورای راهبری ISPX افزود: این بنگاهها تاروپود اقتصاد هستند و شبکهای مویرگی در اقتصاد کشورها تشکیل میدهند، اما در ایران این شبکه به صورت جزیرهای و بخشی عمل میکند که مشکل اساسی آنها است. ایجاد شبکهسازی پایدار بر عهده دولت و بخش خصوصی است که تاکنون موفق نبوده است.
باقری با اشاره به آسیبپذیری بنگاههای کوچک و متوسط در برابر نوسانات اقتصادی و محدودیت دسترسی به منابع مالی، همچنین کمبود آموزش در زمینه فروش و صادرات، گفت: این بنگاهها فاقد شبکه فروش مناسب هستند و نسبت به حقوق و قوانین خود آگاهی کمتری دارند که آسیبپذیری آنها را افزایش میدهد.
وی تأکید کرد: بنگاههای کوچک و متوسط ایران معمولاً شبکه فروش داخلی و بینالمللی ندارند و با چالشهایی در ارتباط با صنایع بزرگ و مشتریان مواجه هستند. بنابراین، شبکهسازی و گره زدن عرضه و تقاضا به یکدیگر موضوع اصلی است و بدون سازوکار پایدار، این اتصال شکل نخواهد گرفت.
نایبرئیس اتاق ایران درباره راهکارها گفت: یکی از وظایف اتاق ایران حمایت از این بنگاهها است و برنامه SPX در همین راستا طراحی شده است. این برنامه همکاری بین بخش خصوصی، اتاقهای بازرگانی و دولت (نماینده آن سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی) را فراهم میکند.
باقری افزود: در شورای راهبری ISPX، صنایع هدف شناخته و تشکلهای مربوطه معرفی شدهاند و کار بر مدار خود ادامه دارد. پلتفرمی نیز در حال توسعه است که دادههای بنگاههای کوچک و متوسط و صنایع بزرگ و حوزه بینالملل در آن بارگذاری میشود تا شبکهسازی کامل شود.
وی تأکید کرد که با شکلگیری این نظام، شبکه ارتباطی گستردهای در کشور ایجاد خواهد شد که تسهیل دسترسی به منابع را ممکن میکند و هدف نهایی قرار گرفتن در زنجیره ارزش جهانی است که با تقویت رقابتپذیری و کاهش قیمت تمامشده بنگاهها تحقق مییابد.
حسین پیرموذن، نایبرئیس اتاق ایران نیز در این نشست با اشاره به سابقه همکاری اتاق ایران و سازمان صنایع کوچک برای اجرای پروژه SPX، گفت: این همکاری از دوره هشتم اتاق ایران آغاز شد و اجرای پایلوت آن در برخی استانها انجام شد اما متوقف شد. اکنون با حمایت هیات رئیسه اتاق ایران و مسئولان سازمان صنایع کوچک، همکاری دوباره در مسیر درستی قرار گرفته است.
وی بر اهمیت شبکهسازی و ارتباط میان مسئولان SPX در استانها تأکید کرد و گفت که در نشستهای آینده مسئولان سازمان صنایع کوچک استانها نیز دعوت خواهند شد.
طهمورث لاهوتی، معاون صنایع کوچک سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران و دبیر شورای راهبری ISPX، گفت: هدف این جلسه شکلگیری تعامل بین بخش دولتی و سازمان صنایع کوچک با نمایندگان SPX در سراسر کشور است. سازمانهای توسعهای حلقه واسط میان سیاستگذاری دولت و بخش خصوصی هستند و باید تسهیلگر فعالیتهای توسعهای باشند.
وی افزود: ایجاد زیرساخت مناسب برای واحدهای تولیدی در قالب شهرکها و نواحی صنعتی و حمایت از صنایع کوچک از وظایف سازمان است. همچنین نهادینه کردن روابط صنایع بزرگ و کوچک اهمیت زیادی دارد. اگرچه این ارتباط وجود دارد اما ساماندهی متمرکز و هدفمند ندارد و بیشتر بر ارتباطات فردی سرمایهگذاران متکی است. باید این روابط را ساماندهی و استانداردسازی کنیم تا منجر به پایداری و تقویت بیشتر بنگاههای کوچک و متوسط شود.
لاهوتی همچنین به چالشهای عدم همگرایی نهادهای پشتیبان و سیاستگذار، محدودیت منابع مالی و فقدان آمار دقیق بنگاهها اشاره کرد که در مرکز مربوطه به این مسائل پرداخته میشود.
ساسان شاهویسی، دبیرکل اتاق ایران، با بیان اینکه مهمترین رویکرد پروژه SPX تسهیلگری و ارتباطبخشی است، گفت: هر اقدامی که منجر به شکستن ارتباط شود باید اجتناب شود و باید نهاد واسطهای میان بنگاههای کوچک، متوسط و بزرگ ایجاد شود. جمعآوری دادهها برای شناخت ذینفعان از رویکردهای مهم این پروژه است.
وی افزود: تسهیل و توانمندسازی مبتنی بر آموزش، استانداردسازی کیفیت بنگاهها و تعریف نظام داوری برای حل اختلافات از دیگر رویکردهای پروژه SPX است. همچنین لازم است روشهای تأمین مالی برای بنگاههای کوچک تبیین شود تا نقش آنها در زنجیره ارزش حفظ شود. سیاستهای حمایتی نیز باید پایش، ارزیابی و دقیق شوند.
