پایگاه خبری عصری نو گزارش میدهد:
بازار سیب زمینی پس از ماهها التهاب، به آرامش نسبی رسید؛ هرچند آسیبهای سوءمدیریت همچنان خودنمایی میکند.
سیبزمینی که طی ماههای گذشته رکوردهای قیمتی بیسابقهای را تجربه کرده بود، سرانجام با ورود محصول بهاره از استانهای جنوبی کشور، روند کاهشی به خود گرفت. بر اساس گزارشهای میدانی، این محصول که در برخی مناطق به قیمتهای نجومی حتی بالاتر از ۱۰۰ هزار تومان نیز رسیده بود، اکنون با نرخهایی به مراتب معقولتر به بازار عرضه میشود. با این وجود، ضعف ساختاری در مدیریت و تنظیم بازار همچنان یک چالش جدی به شمار میرود.
از اواخر پاییز ۱۴۰۳، قیمت سیبزمینی به عنوان یکی از اقلام اصلی سفره خانوار، به دلیل عواملی نظیر کاهش عرضه، تداوم صادرات، شرایط نامساعد اقلیمی و نبود برنامهریزی مدون، دچار جهش قیمتی شدید شد. این نابسامانی، فشار زیادی به مصرفکنندگان وارد کرد و یکی از نشانههای ضعف سیاستگذاری در بخش کشاورزی را بار دیگر عیان ساخت.
با آغاز برداشت سیبزمینیهای بهاره، به ویژه از استانهایی چون جیرفت، عرضه بهبود یافته و قیمتها کاهش یافته است. درحال حاضر، سیبزمینی داخلی در بازار با قیمتهایی بین ۲۴ هزار تا ۳۲ هزار تومان به فروش میرسد که به گفته فعالان صنفی، به تثبیت نسبی بازار انجامیده است.
استقبال ضعیف از سیبزمینی وارداتی
مجتبی شادلو، عضو هیأت مدیره اتحادیه باغداران، در گفتوگو با «تجارتنیوز» با اشاره به واردات سیبزمینی از سوی دولت برای کنترل بازار توضیح داد: این واردات با قیمت ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان صورت گرفت، اما به دلیل تفاوت در کیفیت و ذائقه مصرفکنندگان، سیبزمینیهای وارداتی مورد استقبال بازار قرار نگرفت. شادلو افزود: درحال حاضر، سیبزمینی تولید داخلی با کیفیت مطلوب و قیمت مناسب در بازار عرضه میشود، اما همچنان در سطح خردهفروشی شاهد اعمال قیمتهای سلیقهای هستیم که نظارت بیشتری را طلب میکند.
بهترین سیبزمینی بازار از جیرفت میآید
این فعال صنفی تصریح کرد: بهترین کیفیت سیبزمینی برداشتشده مربوط به مزارع جیرفت است که در میدان مرکزی میوه و ترهبار تهران با قیمت پایه ۲۴ هزار تومان عرضه میشود. وی تأکید کرد که کیفیت، بستهبندی و محل فروش از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت در بازار عمدهفروشی و خردهفروشی است. شادلو در پاسخ به این سؤال که آیا قیمتها کاملاً تحت کنترل قرار گرفتهاند یا خیر، گفت: در حال حاضر بازار بر اساس عرضه و تقاضا اداره میشود و تولیدکنندگان نیز به دلیل قیمتهای مناسب، رغبت بیشتری برای کشت دارند. با این حال، اطمینان خاطر از آینده بازار، شرط اساسی تداوم تولید است.
ضرورت ایجاد ثبات پایدار در بازار
شادلو درباره چشمانداز اقتصادی کشت سیبزمینی اظهار داشت: نبود ثبات در بازار ایران، کار برنامهریزی برای کشاورزان را دشوار کرده است. نوسانات شدید قیمت، سودجوییها و نبود سیاستهای حمایتی مؤثر، انگیزه تولید را تهدید میکند. وی تأکید کرد که برای بهبود وضعیت باید تولیدکننده از قیمت نهایی فروش اطمینان حاصل کند تا بتواند برای فصل بعد برنامهریزی دقیقی داشته باشد.
راهکارهای جلوگیری از تکرار بحران
این عضو اتحادیه باغداران با اشاره به راهکارهای پیشنهادی برای جلوگیری از بحرانهای مشابه در آینده گفت: برای ساماندهی بازار باید مجموعهای از اقدامات علمی انجام شود. شفافسازی قیمتها، برآورد دقیق نیاز داخلی، تدوین برنامه تولید منسجم، تضمین بازار صادراتی برای مازاد تولید و ارتقاء بهرهوری کشاورزان از طریق مکانیزاسیون، از جمله الزامات تحقق یک بازار پایدار است. شادلو همچنین هشدار داد که بدون اجرای این تدابیر هماهنگ، نه تنها بازار سیبزمینی، بلکه کل بازار محصولات کشاورزی کشور در معرض نوسانات مخرب خواهد ماند.
ضعف سیاستگذاری، آسیب بزرگ بازار محصولات اساسی
هرچند ورود سیبزمینیهای بهاره توانسته التهاب مقطعی بازار را تا حدی فروبنشاند، اما بحران اخیر بار دیگر ضعف برنامهریزی وزارت جهاد کشاورزی را آشکار کرد. وزارتخانهای که بهرغم وظیفه ذاتیاش در تأمین امنیت غذایی، در مدیریت صادرات، پیشبینی نیاز داخلی و مهار بحرانها عملکرد موفقی نداشته و معمولاً تنها پس از شدت گرفتن بحرانها وارد عمل میشود. نبود برنامهریزی بلندمدت و استراتژیک همچنان یکی از مهمترین چالشهای بازار محصولات اساسی کشور است؛ چالشی که اگر برای آن چارهای اندیشیده نشود، در آینده نزدیک گریبان دیگر اقلام حیاتی سبد غذایی خانوار را نیز خواهد گرفت.
منبع: تجارت نیوز
