عصری نو – ناصر چمنی، کارشناس و تحلیلگر حوزه مسکن و شهرسازی، در گفتوگو با «عصری نو» با اشاره به شرایط خاص چند ماه اخیر کشور، از جنگ گرفته تا وضعیت نابسامان اقتصادی، تأکید کرد که بازار مسکن نیز مانند سایر بازارها دچار سردرگمی و التهاب شده است.
او گفت: «در سه چهار ماه گذشته، کشور درگیر شرایط ویژهای بوده است؛ از فضای جنگی گرفته تا مشکلات اقتصادی. طبیعی است که بازار مسکن هم مانند بازار خوراکی، خودرو، طلا و دلار تحت تأثیر قرار بگیرد و از این قاعده مستثنا نبوده است. اما تفاوتی که وجود دارد این است که بازار مسکن بهشدت واکنش نشان داده و عملاً وارد یک فاز بیبرنامگی شده است.»
چمنی افزود: «قبلاً از قیمتهای نجومی در بازار مسکن صحبت میکردیم؛ امروز دیگر واژه “نجومی” هم جوابگو نیست. اگر کلمهای فراتر از نجومی داشتیم باید از آن استفاده میکردیم. بازار مسکن الان در التهاب شدیدی قرار دارد، مسیر خودش را گم کرده و با روند فعلی بعید میدانم به این زودیها شاهد سامانیافتن آن باشیم.»
این کارشناس مسکن با انتقاد از عملکرد دولت در این حوزه توضیح داد: «یکی از دلایل اصلی این وضعیت، غفلت کامل دولت از موضوع مسکن است. به نظر میرسد در دولت آقای پزشکیان، وزیر راه و شهرسازی اصلاً فراموش کرده که مسئول مستقیم این حوزه است. در برابر این حجم از التهاب و افزایش قیمت، حداقل انتظار این است که یک برنامه یا حتی نیمبرنامه ارائه شود؛ اما ما هیچ نشانهای از برنامهریزی نمیبینیم. این بیعملی در وزارت راه و شهرسازی خودش به التهاب بازار دامن زده است.»
او در ادامه با اشاره به انتقادهای همیشگی از وزارت راه و شهرسازی و دولت گفت: «انتقادها همیشه بوده و الان بیشتر هم شده، اما مشکل اینجاست که ارادهای برای اصلاح و تغییر دیده نمیشود.»
بازار مسکن از «کما» هم عبور کرده است
چمنی در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره روند افزایش قیمت مسکن در سال جدید و وابستگی آن به تورم و نرخ ارز، چشمانداز چندان مثبتی ترسیم نکرد.
او گفت: «با وجود همین قیمتهای بسیار بالا که همه از آن مطلعاند و در حالی که وضعیت معیشتی مردم بهشدت بحرانی شده، بازار مسکن دیگر در حالت کما نیست؛ ما از کما هم عبور کردهایم. با این شرایط باید گفت بازار مسکن را عملاً داریم از دست میدهیم.»
وی افزود: «وقتی میگوییم بازار مسکن را از دست میدهیم، یعنی تبعات آن فقط محدود به خرید و فروش خانه نیست؛ بلکه یک زنجیره کامل تحت تأثیر قرار میگیرد. شغلهای مرتبط از بین میروند، پروژهها و کارگاهها تعطیل میشوند، بنگاههای املاک کوچک یکییکی بسته میشوند و حتی کارگاههای بزرگ ساختمانی هم ناچار به تعدیل نیرو میشوند. همه اینها یعنی از دست دادن مجموعهای از کسبوکارها و فرصتهای شغلی وابسته به مسکن.»
این تحلیلگر حوزه مسکن با انتقاد از نگاه دولت در حوزه اقتصادی و بانکی تصریح کرد: «ما بانک مرکزی داریم، اما مدیریتش مدام در رفتوآمد است؛ یکی از سیاست میآید میشود رئیس بانک مرکزی، از بانک مرکزی میرود جای دیگر، بعد دوباره برمیگردد. جالبتر اینکه در سطح دولت هم برنامه مشخصی برای کنترل قیمتها دیده نمیشود. وقتی نهادهای اصلی سیاستگذار اقتصادی و پولی، برنامهای برای مهار وضعیت ندارند، نتیجهاش همین بازار آشفته است.»
تناقض ریال و دلار؛ مشکل ریشهای ساختار اقتصادی
چمنی یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ایران را تناقض بین پول ملی و مبنای دلاری قیمتها دانست و گفت: «پول ملی ما ریال است؛ مردم حقوقشان را به ریال میگیرند، کار میکنند و دستمزدشان را ریالی دریافت میکنند، اما وقتی برای خرید کالا میروند، مبنا دلار است. از مسکن و خودرو گرفته تا بسیاری از کالاهای دیگر، همه مستقیم و غیرمستقیم با نرخ دلار سنجیده میشود. فکر نمیکنم در هیچ جای دنیا چنین تناقضی وجود داشته باشد که پول ملی چیز دیگری باشد، اما معیار قیمتگذاری، ارز خارجی.»
او تأکید کرد: «این وضعیت نه دست من است و نه شما؛ این موضوعی است که شخص رئیسجمهور و تیم اقتصادی دولت باید برای آن فکری جدی بکنند. تا وقتی این تناقض و وابستگی شدید قیمتها به دلار وجود دارد و هیچ برنامهای برای کنترل آن ارائه نمیشود، بعید است بازار مسکن روی ثبات را ببیند.»
چمنی در جمعبندی سخنان خود درباره چشمانداز چند ماه آینده بازار مسکن گفت: «با این شرایط و با توجه به نبود برنامه مشخص، متأسفانه احتمال میدهم روند فعلی ادامهدار باشد و بازار مسکن همچنان به سمت افزایش قیمت و از دست رفتن بیشتر توان خرید مردم حرکت کند. به بیان روشنتر، اگر تغییر جدی در سیاستهای اقتصادی و مدیریت بازار ارز رخ ندهد، نباید انتظار داشته باشیم تا پایان تابستان یا در چند ماه آینده، اتفاق مثبتی در بازار مسکن رقم بخورد.»
