به گزارش خبرنگار عصری نو_ وزیر صنعت، معدن و تجارت از برگزاری جلساتی با دو خودروساز اصلی کشور برای افزایش تولید خودرو خبر داده و اعلام کرده است که هدف، بازگشت تولید به روال عادی در ماههای پیشرو است. به گفته وی، کاهش نسبی تولید در ماههای اسفند و فروردین از عوامل نوسان در بازار بوده و بخشی از التهابات قیمتی نیز ناشی از فعالیت واسطهها و اعلام قیمتهای غیرواقعی است.
با این حال، بررسی وضعیت صنعت خودرو نشان میدهد که مسئله تولید تنها به تصمیم مدیریتی یا هماهنگی میان وزارت صمت و خودروسازان محدود نمیشود، بلکه به سطحی از زیرساختهای صنعتی، مالی و زنجیره تأمین وابسته است که همچنان محل بحث جدی کارشناسان است.
تولید خودرو؛ مسئلهای فراتر از جلسه و دستور
اگرچه افزایش تولید بهعنوان یک هدف سیاستی اعلام میشود، اما استمرار آن نیازمند ثبات در چند مؤلفه کلیدی است؛ از جمله تأمین پایدار قطعات، دسترسی به منابع ارزی، ثبات قیمتگذاری و وضعیت نقدینگی خودروسازان.
در شرایطی که بخش قابل توجهی از زنجیره تأمین همچنان وابسته به واردات است و نوسانات ارزی مستقیماً بر هزینه تولید اثر میگذارد، افزایش تولید بدون اصلاح این متغیرها با محدودیتهای جدی مواجه خواهد شد.
کاهش تولید در ماههای گذشته؛ نشانه فشار ساختاری
کاهش تولید در اسفند و فروردین که از سوی وزیر صمت نیز به آن اشاره شده، تنها یک نوسان مقطعی نیست و در بسیاری از تحلیلها به عنوان نتیجه فشارهای انباشته در حوزه نقدینگی، تأمین قطعه و سیاستهای قیمتگذاری ارزیابی میشود.
در چنین شرایطی، بازگشت به «روال عادی تولید» نیازمند رفع موانعی است که در سطح ساختاری صنعت خودرو قرار دارند، نه صرفاً در سطح هماهنگیهای مقطعی.
نقش واسطهها یا مسئله ساختار بازار؟
در کنار عوامل تولید، وزیر صمت به نقش واسطهها در اعلام قیمتهای غیرواقعی نیز اشاره کرده است. با این حال، کارشناسان معتقدند که فعالیت واسطهها بیشتر در بستر عدم تعادل عرضه و تقاضا شکل میگیرد تا بهعنوان یک عامل مستقل.
به بیان دیگر، تا زمانی که شکاف میان تولید و تقاضا وجود داشته باشد، نقش واسطهها بهعنوان عامل تنظیمکننده غیررسمی بازار ادامه خواهد داشت.
با وجود تأکید دولت بر افزایش تولید خودرو، بررسی وضعیت فعلی صنعت نشان میدهد که تحقق این هدف تنها در صورتی پایدار خواهد بود که زیرساختهای اصلی تولید شامل زنجیره تأمین قطعات، ثبات ارزی، و اصلاح سازوکارهای مالی خودروسازان بهصورت همزمان تقویت شوند.
در غیر این صورت، افزایش تولید میتواند مقطعی و ناپایدار باشد و دوباره تحت تأثیر همان محدودیتهای ساختاری به نوسان بازگردد.
